Έρχεται η Μπλε Σελήνη: Η ώρα που θα φωτίσει τον ουρανό η «μικροσελήνη»

Γιατί η «Μπλε Σελήνη» δεν είναι πραγματικά μπλε – Όσα πρέπει να γνωρίζετε

Ένα από τα πιο γνωστά και εντυπωσιακά αστρονομικά φαινόμενα του ουρανού, η λεγόμενη «Μπλε Σελήνη», θα κάνει την εμφάνισή της τα ξημερώματα της Δευτέρας 1ης Ιουνίου, χαρίζοντας ένα ιδιαίτερο θέαμα στους λάτρεις της αστρονομίας.

Παρά το όνομά της, η Σελήνη δεν θα αποκτήσει μπλε χρώμα. Ο όρος «Μπλε Σελήνη» χρησιμοποιείται για να περιγράψει τη δεύτερη πανσέληνο που εμφανίζεται μέσα στον ίδιο ημερολογιακό μήνα.

Η πανσέληνος θα κορυφωθεί στις 4:06 τα ξημερώματα, με τη Σελήνη να εμφανίζεται κοντά στον κόκκινο αστέρα Αντάρη, στον αστερισμό του Σκορπιού, πριν κινηθεί προς τον Οφιούχο.

Η συγκεκριμένη πανσέληνος θα είναι μάλιστα μία από τις μικρότερες του έτους, καθώς το φεγγάρι θα βρίσκεται στο πιο απομακρυσμένο σημείο της τροχιάς του από τη Γη. Για αυτόν τον λόγο χαρακτηρίζεται και ως «μικροσελήνη».

Οι αστρονόμοι εξηγούν ότι η μικροσελήνη φαίνεται περίπου 7% μικρότερη από μια συνηθισμένη πανσέληνο και έως 14% μικρότερη σε σχέση με μια υπερπανσέληνο.

Η δεύτερη πανσέληνος του Μαΐου έρχεται τα ξημερώματα της 1ης Ιουνίου

Επειδή θα πρόκειται για «μικροσελήνη», το φεγγάρι θα φαίνεται λίγο μικρότερο και πιο «μακρινό» από μια συνηθισμένη πανσέληνο, αλλά παραμένει πολύ εντυπωσιακό οπτικά, ειδικά σε περιοχές με καθαρό ουρανό.

Δεδομένου μάλιστα ότι η πανσέληνος της «Μπλε Σελήνης» είναι παγκόσμιο αστρονομικό φαινόμενο, θα είναι ορατή και στον Καναδά, απλώς η ακριβής ώρα κορύφωσης αλλάζει ανά περιοχή.

Για παράδειγμα:

• Στο Τορόντοκαι στο Μόντρεαλ η κορύφωση θα γίνει περίπου λίγο μετά τις 9:00 μ.μ. στις 31 Μαΐου (τοπική ώρα).
• Στο Βανκούβερ θα εμφανιστεί νωρίτερα, περίπου στις 6:00 μ.μ. τοπική ώρα.
• Στην Αθήνα αντιστοιχεί στις 4:06 τα ξημερώματα της 1ης Ιουνίου.

Άρα στον Καναδά η Μπλε Σελήνη θα φανεί ουσιαστικά το βράδυ της 31ης Μαΐου, ενώ στην Ελλάδα ξημερώματα 1ης Ιουνίου λόγω διαφοράς ώρας.

Γιατί εμφανίζεται η Μπλε Σελήνη

Η εμφάνιση της Μπλε Σελήνης συνδέεται με τη διαφορά ανάμεσα στο ημερολογιακό έτος και στον σεληνιακό κύκλο.

Η Σελήνη ολοκληρώνει έναν πλήρη κύκλο φάσεων περίπου κάθε 29,5 ημέρες. Αυτό σημαίνει ότι μέσα σε ένα έτος καταγράφονται συνήθως 12 πανσέληνοι. Ωστόσο, οι 12 σεληνιακοί κύκλοι αντιστοιχούν συνολικά σε περίπου 354 ημέρες και όχι στις 365 ημέρες του ημερολογιακού έτους.

Η χρονική αυτή διαφορά έχει ως αποτέλεσμα περίπου κάθε δυόμισι χρόνια να εμφανίζεται μία επιπλέον πανσέληνος, η οποία ονομάζεται «Μπλε Σελήνη».

Υπάρχουν δύο βασικοί ορισμοί για το φαινόμενο. Ο παραδοσιακός αφορά την τρίτη πανσέληνο μιας εποχής που περιλαμβάνει συνολικά τέσσερις πανσελήνους. Ο δεύτερος και πιο διαδεδομένος σήμερα ορισμός αναφέρεται στη δεύτερη πανσέληνο μέσα στον ίδιο μήνα, όπως ακριβώς συμβαίνει φέτος τον Μάιο.

Η επόμενη εποχική Μπλε Σελήνη αναμένεται να εμφανιστεί στις 21 Αυγούστου 2032.

Πότε η Σελήνη γίνεται πραγματικά… μπλε

Αν και η Μπλε Σελήνη συνήθως δεν έχει καμία σχέση με το χρώμα της, υπάρχουν εξαιρετικά σπάνιες περιπτώσεις όπου το φεγγάρι μπορεί πράγματι να αποκτήσει γαλαζωπή απόχρωση.

Το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα καταγράφηκε το 1883 μετά τη γιγαντιαία έκρηξη του ηφαιστείου Κρακατόα στην Ινδονησία. Τεράστιες ποσότητες στάχτης και μικροσκοπικών σωματιδίων εκτοξεύθηκαν στην ατμόσφαιρα, λειτουργώντας σαν φυσικό φίλτρο φωτός και δίνοντας στη Σελήνη μπλε ή γαλαζοπράσινη όψη.

Παρόμοια φαινόμενα έχουν παρατηρηθεί και μετά από μεγάλες ηφαιστειακές εκρήξεις όπως του Πινατούμπο το 1991 και του Όρους της Αγίας Ελένης το 1980.

Παρά τη φράση «once in a blue moon» που χρησιμοποιείται στα αγγλικά για κάτι εξαιρετικά σπάνιο, το αστρονομικό φαινόμενο εμφανίζεται αρκετά συχνά, περίπου κάθε δύο με τρία χρόνια.