Με ιδιαίτερα μεγάλη προσέλευση πραγματοποιήθηκε το βράδυ της Δευτέρας η διάλεξη του δικηγόρου και συγγραφέα Κωνσταντίνου Καλυμνιού με τίτλο «Βενιζέλος και Πόντος: Η πολιτική της εγκατάλειψης;», στο πλαίσιο της Σειράς Σεμιναρίων Ιστορίας και Πολιτισμού της Ελληνικής Κοινότητας Μελβούρνης και των φετινών εκδηλώσεων μνήμης για τη Γενοκτονία των Ποντίων, που διοργανώνει η Συντονιστική Επιτροπή Μνήμης της Γενοκτονίας των Ποντίων.
Η εκδήλωση έλαβε χώρα στο Ελληνικό Κέντρο και προσέλκυσε ακαδημαϊκούς, κοινοτικούς παράγοντες, φοιτητές, εκπροσώπους ποντιακών σωματείων και πλήθος μελών της ελληνικής παροικίας.
Μεταξύ των παρευρισκομένων ήταν ο Κώστας Τσεπραϊλίδης, πρόεδρος της Ποντιακής Εστίας, ο καθηγητής Νίκος Παπαστεργιάδης, ο δρ Θεμιστοκλής Κρητικάκος και ο δρ Χρήστος Φίφης.
Παρόντα ήταν επίσης μέλη και εκπρόσωποι της αρμενικής, ιρανικής και παλαιστινιακής κοινότητας, προσδίδοντας στην εκδήλωση έναν ευρύτερο χαρακτήρα συλλογικού προβληματισμού γύρω από τη μνήμη, τον εκτοπισμό και το τραύμα των λαών.
Στην εισαγωγή του, ο συντονιστής της εκδήλωσης, δρ Νίκος Ντάλλας, αναφέρθηκε στην ανάγκη απομυθοποίησης του προσώπου του Ελευθερίου Βενιζέλου, καθώς και στο βιογραφικό του ομιλητή.
Κατά τη διάρκεια της διάλεξης, ο Καλυμνιός ανέλυσε τη σύνθετη και συχνά αντιφατική σχέση του Ελευθερίου Βενιζέλου με τον Ποντιακό Ελληνισμό κατά την ταραγμένη περίοδο που ακολούθησε τον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο.
Υπερβαίνοντας τόσο την άκριτη εξιδανίκευση όσο και την απλουστευτική καταδίκη, η ομιλία εστίασε στους γεωπολιτικούς περιορισμούς μέσα στους οποίους κινήθηκε ο Βενιζέλος, στις πιέσεις της διεθνούς διπλωματίας, στην εξάντληση της Ελλάδας, στις αντικρουόμενες εδαφικές διεκδικήσεις κατά τη Διάσκεψη Ειρήνης των Παρισίων και στην προτεραιοποίηση της εκστρατείας της Σμύρνης έναντι του Πόντου.
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στην απόρριψη μιας ανεξάρτητης Ποντιακής Δημοκρατίας, στην προτίμηση του Βενιζέλου για ένταξη της Τραπεζούντας σε ένα αρμενικό πολιτικό πλαίσιο, καθώς και στις μακροχρόνιες συνέπειες της Συνθήκης της Λωζάννης.
Ο Καλυμνιός υποστήριξε ότι το Ποντιακό ζήτημα αναδεικνύει τη βαθιά σύγκρουση ανάμεσα στο εθνικό ιδεώδες και τον γεωπολιτικό πραγματισμό, εξηγώντας παράλληλα γιατί ο Βενιζέλος εξακολουθεί να κατέχει μια τόσο αμφίσημη θέση στη συλλογική μνήμη των Ποντίων.
Η διάλεξη επεκτάθηκε επίσης σε ζητήματα ιστορικής μνήμης, τραύματος και εθνικής αφήγησης, εξετάζοντας γιατί οι Πόντιοι διατήρησαν μια διαφορετική ανάγνωση του Βενιζέλου από εκείνη της κυρίαρχης ελληνικής ιστοριογραφίας.
Καθ’ όλη τη διάρκεια της ομιλίας, ο Καλυμνιός συνέδεσε την ποντιακή εμπειρία με ευρύτερα ερωτήματα γύρω από τον τρόπο με τον οποίο οι λαοί θυμούνται τις καταστροφές τους, διαχειρίζονται τη σιωπή και διαφυλάσσουν την ιστορική τους συνείδηση μέσα στον χρόνο.
Ακολούθησε ιδιαίτερα ζωηρή και εκτεταμένη συζήτηση με το κοινό, κατά την οποία τέθηκαν ερωτήματα όχι μόνο για τα ιστορικά γεγονότα, αλλά και για τη σχέση της ιστορικής μνήμης με τις γενοκτονίες και τις ανθρωπιστικές καταστροφές που μαίνονται σήμερα σε διάφορα μέρη του κόσμου. Πολλοί από τους παρευρισκομένους προβληματίστηκαν γύρω από τον τρόπο με τον οποίο η διεθνής κοινότητα επιλέγει ποιες τραγωδίες θα θυμάται, ποιες θα αποσιωπά και ποιες θα εργαλειοποιεί πολιτικά.
Η βραδιά ολοκληρώθηκε σε συγκινησιακά φορτισμένο κλίμα, όταν η Λίτσα Αθανασιάδη, εκ μέρους της Ποντιακής Εστίας, τίμησε τον Κωνσταντίνο Καλυμνιό για είκοσι πέντε χρόνια αδιάλειπτης στήριξης της Εστίας, αναγνωρίζοντας ιδιαιτέρως τη συμβολή του στην προώθηση της αναγνώρισης της Γενοκτονίας των Ποντίων και στην ευαισθητοποίηση της ευρύτερης κοινωνίας γύρω από την ιστορική αυτή τραγωδία. Η τιμητική αυτή αναφορά καταχειροκροτήθηκε από το κοινό και έκλεισε μια βραδιά που χαρακτηρίστηκε από ιστορικό βάθος, προβληματισμό και έντονη συναισθηματική φόρτιση.
ΑΚΟΛΟΥΘΕΙΣΤΕ ΜΑΣ