Από τα τρένα και το ραδιόφωνο μέχρι το internet και την τεχνητή νοημοσύνη… οι αγορές ξαναζούν το ίδιο έργο
Η Wall Street έχει μία σταθερή συνήθεια εδώ και σχεδόν δύο αιώνες… να ερωτεύεται το μέλλον πριν ακόμη καταλάβει πώς να το αποτιμήσει. Και όσο η έκρηξη της τεχνητής νοημοσύνης συνεχίζει να εκτοξεύει τις αμερικανικές τεχνολογικές μετοχές, ολοένα και περισσότεροι αναλυτές βλέπουν να επαναλαμβάνεται ένα μοτίβο που έχει αφήσει ισχυρό αποτύπωμα στην οικονομική ιστορία.
Το ράλι του Nasdaq 100 δεν θυμίζει πλέον απλώς μία ακόμη ανοδική αγορά τεχνολογίας. Με απόδοση που ξεπερνά το 640% σε ορίζοντα δεκαετίας, ο δείκτης έχει ήδη αφήσει πίσω του μερικές από τις πιο ιστορικές χρηματιστηριακές εκρήξεις όλων των εποχών: την Ιαπωνία της δεκαετίας του ’80, τη Wall Street της δεκαετίας του ’20 και το μεταπολεμικό αμερικανικό boom της δεκαετίας του ’50.
Μόνο η θρυλική φούσκα του Nasdaq στα τέλη της δεκαετίας του ’90 εξακολουθεί να βρίσκεται υψηλότερα στη σχετική κατάταξη αποδόσεων.
Για τους επενδυτές, η σύγκριση με τη «dot-com» εποχή μοιάζει σχεδόν αναπόφευκτη. Ωστόσο, οι οικονομολόγοι επισημαίνουν ότι το πραγματικό μάθημα της ιστορίας δεν είναι πως οι τεχνολογικές φούσκες καταρρέουν, αλλά ότι οι αγορές συνήθως εντοπίζουν την επόμενη μεγάλη τεχνολογική επανάσταση πολύ πριν μπορέσουν να την αποτιμήσουν σωστά.
Αυτό ακριβώς φαίνεται να συμβαίνει σήμερα με την τεχνητή νοημοσύνη.
Οι πιο «παράξενες» φούσκες της ιστορίας και το κοινό τους στοιχείο με την AI
Μελέτη που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Marketing Science ανέλυσε 51 μεγάλες τεχνολογικές καινοτομίες από το 1825 έως το 2000 και κατέληξε στο εντυπωσιακό συμπέρασμα, ότι σχεδόν το 73% αυτών συνδέθηκαν με χρηματιστηριακές φούσκες.
Η λίστα μοιάζει σήμερα σχεδόν απίστευτη. Περιλαμβάνει τους σιδηροδρόμους, τον τηλέγραφο, το αυτοκίνητο, το ραδιόφωνο, τα αεροπλάνα, την τηλεόραση, τους φούρνους μικροκυμάτων, τους προσωπικούς υπολογιστές, τα κινητά τηλέφωνα, το internet, τα smartphones αλλά ακόμη και… τα στυλό διαρκείας.
Και όμως, όλες αυτές οι καινοτομίες είχαν ένα κοινό χαρακτηριστικό: άλλαξαν ριζικά τον τρόπο ζωής, δημιούργησαν νέα οικοσυστήματα επιχειρήσεων και προκάλεσαν επενδυτική υπερβολή πριν ακόμη γίνει σαφές ποιοι θα ήταν οι πραγματικοί νικητές.
Στη δεκαετία του 1920, οι αγορές παρασύρθηκαν από την αυτοκινητοβιομηχανία, το ραδιόφωνο και την αεροπορία, σε μία περίοδο που η αμερικανική οικονομία έμοιαζε να ανακαλύπτει ξανά τον εαυτό της.
Στη δεκαετία του ’50, η μεταπολεμική έκρηξη κατανάλωσης δημιούργησε επενδυτική ευφορία γύρω από ηλεκτρικές συσκευές, νέα καταναλωτικά αγαθά και τεχνολογίες που έμπαιναν μαζικά στα αμερικανικά νοικοκυριά.
Η Ιαπωνία της δεκαετίας του ’80 αποτέλεσε διαφορετική περίπτωση. Εκεί η φούσκα δεν χτίστηκε γύρω από μία συγκεκριμένη τεχνολογική επανάσταση αλλά γύρω από τη γενικευμένη πεποίθηση ότι η ιαπωνική οικονομία είχε βρει το «μυστικό μοντέλο» ασταμάτητης ανάπτυξης.
Η πιο κοντινή όμως ιστορική αναλογία με το σήμερα παραμένει αναμφίβολα η φούσκα του internet στα τέλη της δεκαετίας του ’90.
Τότε, το λάθος των αγορών δεν ήταν ότι πίστεψαν στο internet. Το internet πράγματι άλλαξε τον κόσμο. Το λάθος ήταν ότι οι επενδυτές πίστεψαν πως κάθε εταιρεία που είχε δίπλα της το «.com» θα γινόταν η επόμενη Microsoft ή Amazon.
Η τεχνητή νοημοσύνη, οι αποτιμήσεις και ο νέος πυρετός της Wall Street
Αυτό ακριβώς είναι και το μεγάλο δίλημμα σήμερα για την τεχνητή νοημοσύνη. Η AI μπορεί πράγματι να εξελιχθεί στη μεγαλύτερη τεχνολογική επανάσταση μετά το internet. Όμως αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε εταιρεία που σχετίζεται με την AI θα δικαιώσει τις σημερινές αποτιμήσεις της.
Οι αναλυτές επισημαίνουν ότι οι λεγόμενες «innovation bubbles» εμφανίζονται συνήθως γύρω από τεχνολογίες που είναι ταυτόχρονα ριζοσπαστικές, εξαιρετικά ορατές και ικανές να δημιουργήσουν ολόκληρες νέες αγορές γύρω τους.
Και αυτό είναι ακριβώς το προφίλ της τεχνητής νοημοσύνης.
Τα chips δημιουργούν τα μοντέλα AI. Τα μοντέλα δημιουργούν νέα λογισμικά. Τα λογισμικά δημιουργούν αυτοματοποίηση. Η αυτοματοποίηση δημιουργεί νέα επιχειρηματικά μοντέλα. Και κάπου εκεί, οι επενδυτές προσπαθούν να αποτιμήσουν όχι μία εταιρεία αλλά ολόκληρη τη μελλοντική δομή της οικονομίας.
Γι’ αυτό και η σημερινή χρηματιστηριακή έκρηξη γύρω από την AI θυμίζει όλο και περισσότερο τις μεγάλες ιστορικές περιόδους επενδυτικής υπερβολής.
Η Wall Street δεν αγοράζει απλώς τεχνολογία. Αγοράζει το μέλλον.
Το ερώτημα είναι αν οι σημερινές αποτιμήσεις αντανακλούν πραγματική παραγωγική επανάσταση ή αν η αγορά έχει αρχίσει να τρέχει πολύ πιο γρήγορα από την ίδια την οικονομία.
Η ιστορία πάντως δείχνει κάτι εξαιρετικά ενδιαφέρον: οι αγορές συνήθως εντοπίζουν σωστά την επόμενη μεγάλη τεχνολογική αλλαγή. Απλώς σχεδόν ποτέ δεν μπορούν να υπολογίσουν έγκαιρα ποιοι θα είναι οι τελικοί νικητές και ποιο θα είναι το πραγματικό τίμημα της μετάβασης.
Και κάπως έτσι, κάθε γενιά αποκτά τη δική της «φούσκα του μέλλοντος». Σήμερα, το όνομά της είναι τεχνητή νοημοσύνη.
Διαβάστε επίσης: Αγορές: Η «έκρηξη» της AI κρατά όρθια τη Wall Street και την Ασία, ενώ πετρέλαιο και γεωπολιτική ανεβάζουν το θερμόμετρο
ΑΚΟΛΟΥΘΕΙΣΤΕ ΜΑΣ