Σε μια ιδιαίτερα κρίσιμη χρονική συγκυρία για τις γεωπολιτικές ισορροπίες στη Μέση Ανατολή και την Ασία, ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Marco Rubio αποκάλυψε ότι ο Αμερικανός πρόεδρος Donald Trump έθεσε ευθέως το ζήτημα του πυρηνικού προγράμματος του Iran στον Κινέζο πρόεδρο Xi Jinping, κατά τη διάρκεια των επαφών που πραγματοποιούνται στο Beijing στο πλαίσιο της Συνόδου Κορυφής ΗΠΑ–Κίνας.
Ωστόσο, ο Rubio επιχείρησε να ξεκαθαρίσει ότι η Ουάσιγκτον δεν επιδιώκει κινεζική διαμεσολάβηση ή βοήθεια απέναντι στην Τεχεράνη.
«Δεν ζητάμε τη βοήθεια της Κίνας. Δεν χρειαζόμαστε τη βοήθειά τους», δήλωσε χαρακτηριστικά σε συνέντευξή του στο NBC News, υπογραμμίζοντας ότι η αμερικανική πλευρά θέλησε απλώς να καταστήσει σαφή τη στρατηγική της θέση απέναντι στο ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα.
Η “κόκκινη γραμμή” της Ουάσιγκτον
Ο επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας επανέλαβε ότι για τις Ηνωμένες Πολιτείες υπάρχει μία αδιαπραγμάτευτη θέση:
«Το Ιράν δεν μπορεί να αποκτήσει πυρηνικά όπλα».
Η δήλωση αυτή επιβεβαιώνει ότι η κυβέρνηση Trump συνεχίζει τη σκληρή γραμμή απέναντι στην Τεχεράνη, σε μια περίοδο κατά την οποία οι εντάσεις στη Μέση Ανατολή παραμένουν υψηλές και η διεθνής κοινότητα παρακολουθεί με ανησυχία τις εξελίξεις γύρω από το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα.
Σύμφωνα με τον Rubio, η κινεζική πλευρά δεν αμφισβήτησε τη συγκεκριμένη θέση, αλλά επανέλαβε τη διαχρονική της στάση ότι το Ιράν, ως συμβαλλόμενο μέρος της Συνθήκης Μη Διάδοσης Πυρηνικών Όπλων (NPT), δεν θα πρέπει να αποκτήσει πυρηνικά όπλα.
«Οι Κινέζοι επανέλαβαν αυτό που λένε εδώ και χρόνια – ότι το Ιράν δεν πρέπει να διαθέτει πυρηνικά όπλα», σημείωσε ο Αμερικανός ΥΠΕΞ, προσθέτοντας ωστόσο ότι η διατύπωση του Πεκίνου ήταν πιο ήπια σε σχέση με την αμερικανική ρητορική.
Η στάση της Κίνας και οι ισορροπίες με την Τεχεράνη
Η Κίνα διατηρεί στενές οικονομικές και ενεργειακές σχέσεις με το Ιράν, γεγονός που καθιστά ιδιαίτερα προσεκτική τη διπλωματική της γλώσσα.
Παρότι το Πεκίνο αποφεύγει να ευθυγραμμιστεί πλήρως με τις αμερικανικές πιέσεις, δεν επιθυμεί ούτε μια ανεξέλεγκτη πυρηνική κούρσα στη Μέση Ανατολή, η οποία θα μπορούσε να αποσταθεροποιήσει τις διεθνείς αγορές ενέργειας και τις θαλάσσιες εμπορικές οδούς.
Ο Rubio υποστήριξε ότι «καμία χώρα δεν θέλει να δει το Ιράν να αποκτά πυρηνικά όπλα», επισημαίνοντας ότι αντίστοιχη θέση διατηρεί και η Ρωσία.
Η αναφορά αυτή θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική, καθώς δείχνει ότι, παρά τις γεωπολιτικές αντιπαραθέσεις μεταξύ ΗΠΑ, Κίνας και Ρωσίας, υπάρχει ένα κοινό σημείο σύγκλισης αναφορικά με το ενδεχόμενο πυρηνικού εξοπλισμού της Τεχεράνης.
Το Στενό του Ορμούζ στο επίκεντρο
Ιδιαίτερη βαρύτητα είχαν και οι δηλώσεις του Rubio για το Στενό του Ορμούζ, μία από τις σημαντικότερες ενεργειακές αρτηρίες του πλανήτη, από όπου διέρχεται μεγάλο ποσοστό των παγκόσμιων εξαγωγών πετρελαίου και φυσικού αερίου.
Ο Αμερικανός ΥΠΕΞ αποκάλυψε ότι ΗΠΑ και Κίνα συμφωνούν πως το Στενό δεν πρέπει να στρατιωτικοποιηθεί.
«Ήταν σημαντικό ότι η κινεζική πλευρά δήλωσε πως δεν στηρίζει τη στρατιωτικοποίηση του Στενού του Ορμούζ, ούτε την επιβολή διοδίων. Αυτή είναι και η δική μας θέση», ανέφερε.
Η συγκεκριμένη αναφορά αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς το Ιράν έχει επανειλημμένα απειλήσει στο παρελθόν με περιορισμό ή έλεγχο της ναυσιπλοΐας στην περιοχή ως απάντηση σε δυτικές κυρώσεις ή στρατιωτικές πιέσεις.
Διπλωματικό μήνυμα με πολλαπλούς αποδέκτες
Οι δηλώσεις Rubio ερμηνεύονται ως προσπάθεια της Ουάσιγκτον να στείλει ταυτόχρονα πολλαπλά μηνύματα:
- προς το Ιράν, ότι οι ΗΠΑ παραμένουν αμετακίνητες στο ζήτημα των πυρηνικών,
- προς την Κίνα, ότι η σταθερότητα στη Μέση Ανατολή αποτελεί κοινό συμφέρον,
- αλλά και προς τη διεθνή κοινότητα, ότι εξακολουθούν να υπάρχουν πεδία συνεργασίας μεταξύ Ουάσιγκτον και Πεκίνου παρά τον έντονο ανταγωνισμό τους.
Παρά τις βαθιές διαφορές ανάμεσα στις δύο υπερδυνάμεις σε ζητήματα εμπορίου, τεχνολογίας και γεωπολιτικής επιρροής, το θέμα της αποτροπής πυρηνικού εξοπλισμού του Ιράν φαίνεται να αποτελεί ένα από τα ελάχιστα σημεία όπου διατηρείται δίαυλος συνεννόησης.
ΑΚΟΛΟΥΘΕΙΣΤΕ ΜΑΣ