Σε ιστορικό υψηλό εκτινάχθηκε το παγκόσμιο χρέος το 2026 και οι επενδυτές αλλάζουν στρατόπεδο. Πλέον στρέφονται σε Ευρώπη και Ιαπωνία
Σε νέα ιστορικά υψηλά εκτινάχθηκε το παγκόσμιο χρέος το πρώτο τρίμηνο του 2026, με τις διεθνείς αγορές να εκπέμπουν πλέον ξεκάθαρα σήματα ανησυχίας για τη βιωσιμότητα των δημοσιονομικών μεγεθών και ιδιαίτερα για την πορεία των Ηνωμένων Πολιτειών.
Σύμφωνα με την τελευταία έκθεση Global Debt Monitor του Institute of International Finance (IIF), το συνολικό παγκόσμιο χρέος άγγιξε τα 353 τρισ. δολάρια, σημειώνοντας άνοδο άνω των 4,4 τρισ. δολαρίων μέσα σε μόλις ένα τρίμηνο. Πρόκειται για τη μεγαλύτερη αύξηση από τα μέσα του 2025 και για την πέμπτη συνεχόμενη τριμηνιαία διόγκωση του χρέους διεθνώς.
Το πιο ανησυχητικό στοιχείο, ωστόσο, δεν είναι μόνο το μέγεθος του χρέους αλλά η αλλαγή στάσης των επενδυτών απέναντι στις ΗΠΑ. Η έκθεση καταγράφει αυξανόμενη μετατόπιση κεφαλαίων προς ευρωπαϊκά και ιαπωνικά κρατικά ομόλογα, την ώρα που η ζήτηση για αμερικανικό χρέος εμφανίζεται αισθητά πιο υποτονική.
Οι αγορές φαίνεται πως αρχίζουν να αμφισβητούν τη μακροπρόθεσμη δημοσιονομική σταθερότητα της αμερικανικής οικονομίας, σε μια περίοδο όπου η Ουάσινγκτον συνεχίζει να αυξάνει τον δανεισμό για να χρηματοδοτήσει τεράστιες δημόσιες δαπάνες, στρατιωτικά προγράμματα και επενδύσεις στην τεχνητή νοημοσύνη.
Ο διευθυντής Παγκόσμιων Αγορών και Πολιτικής του IIF, Emre Tiftik, σημειώνει ότι η πορεία του αμερικανικού χρέους αποτελεί πλέον βασικό παράγοντα στις αποφάσεις κατανομής κεφαλαίων διεθνώς.
Όπως τονίζει, οι τρέχουσες πολιτικές των ΗΠΑ οδηγούν σε συνεχή επιδείνωση του λόγου χρέους προς ΑΕΠ, με τις προβλέψεις του Congressional Budget Office να δείχνουν περαιτέρω δημοσιονομική επιβάρυνση τα επόμενα χρόνια.
Οι ΗΠΑ πιέζονται, Ευρώπη και Ιαπωνία κερδίζουν έδαφος
Η εικόνα που περιγράφει το IIF αποτυπώνει μια σταδιακή μεταβολή ισορροπιών στις διεθνείς αγορές ομολόγων.
Ενώ οι Ηνωμένες Πολιτείες συνεχίζουν να δανείζονται με επιθετικό ρυθμό, η Ευρωζώνη και η Ιαπωνία εμφανίζουν πιο ελεγχόμενη πορεία χρέους, παρά τις αυξημένες δημόσιες δαπάνες και τις δημοσιονομικές παρεμβάσεις που εξακολουθούν να εφαρμόζουν.
Αυτή η διαφοροποίηση έχει αρχίσει να επηρεάζει άμεσα τις επενδυτικές ροές. Μεγάλα χαρτοφυλάκια και θεσμικοί επενδυτές στρέφονται πλέον πιο ενεργά σε ευρωπαϊκά και ιαπωνικά κρατικά ομόλογα, αναζητώντας μεγαλύτερη σταθερότητα και μικρότερο δημοσιονομικό ρίσκο.
Την ίδια στιγμή, η αμερικανική αγορά εταιρικών ομολόγων συνεχίζει να προσελκύει ισχυρό ενδιαφέρον, κυρίως λόγω της έκρηξης επενδύσεων γύρω από την τεχνητή νοημοσύνη και των σημαντικών εισροών ξένων κεφαλαίων προς τον τεχνολογικό κλάδο.
Ωστόσο, οι αναλυτές προειδοποιούν ότι η ανθεκτικότητα του εταιρικού τομέα δεν αρκεί για να καλύψει τις ανησυχίες γύρω από τον κρατικό δανεισμό των ΗΠΑ, ο οποίος αυξάνεται με ρυθμούς που αρχίζουν να προβληματίζουν σοβαρά τις αγορές.
Παράλληλα, σημαντική αύξηση του χρέους καταγράφηκε και στην Κίνα, κυρίως μέσω κρατικών επιχειρήσεων, ενώ οι αναδυόμενες αγορές εκτός Κίνας είδαν το συνολικό χρέος να ανεβαίνει σε νέο ιστορικό υψηλό των 36,8 τρισ. δολαρίων.
Ο νέος παγκόσμιος λογαριασμός: Άμυνα, AI, ενέργεια και γεωπολιτική
Το IIF εκτιμά ότι η εκρηκτική πορεία του παγκόσμιου χρέους δεν αποτελεί προσωρινό φαινόμενο αλλά μια νέα διαρθρωτική πραγματικότητα που θα συνοδεύσει τις οικονομίες τα επόμενα χρόνια.
Η γήρανση του πληθυσμού στις ανεπτυγμένες οικονομίες, οι αυξημένες αμυντικές δαπάνες λόγω γεωπολιτικών εντάσεων, η ενεργειακή ασφάλεια, η κυβερνοασφάλεια αλλά και οι τεράστιες επενδύσεις που απαιτεί η τεχνητή νοημοσύνη δημιουργούν ένα εκρηκτικό δημοσιονομικό μείγμα.
Οι κυβερνήσεις καλούνται να χρηματοδοτήσουν ταυτόχρονα κοινωνικές παροχές, ενεργειακές μεταβάσεις, στρατιωτικούς εξοπλισμούς και τεχνολογικές υποδομές, σε μια περίοδο όπου τα επιτόκια παραμένουν υψηλότερα σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια.
Το Ινστιτούτο προειδοποιεί μάλιστα ότι η νέα κρίση στη Μέση Ανατολή και οι αναταράξεις γύρω από τα Στενά του Ορμούζ ενδέχεται να επιδεινώσουν περαιτέρω τις πιέσεις, μέσω της ανόδου του ενεργειακού κόστους και της αύξησης των αμυντικών δαπανών διεθνώς.
Η παγκόσμια οικονομία φαίνεται να εισέρχεται σε μια νέα εποχή, όπου το χρέος μετατρέπεται από εργαλείο ανάπτυξης σε μόνιμο παράγοντα γεωπολιτικού και χρηματοπιστωτικού κινδύνου.
Διαβάστε επίσης: Ελλάδα: Πρόωρη αποπληρωμή €6,9 δισ. τον Ιούνιο – Νέα κίνηση αποκλιμάκωσης του χρέους
ΑΚΟΛΟΥΘΕΙΣΤΕ ΜΑΣ