Σε νέα δραματική ανατροπή εξελίσσεται η κρίση γύρω από τα Στενά του Ορμούζ με την επαναφορά από το Ιράν του de facto αποκλεισμού του στρατηγικού θαλάσσιου περάσματος, λίγες μόλις ώρες μετά την προσωρινή επαναλειτουργία του.
Η απόφαση της Τεχεράνης έρχεται εν μέσω αυξανόμενης έντασης με τις Ηνωμένες Πολιτείες, οι οποίες αρνούνται να άρουν τον ναυτικό αποκλεισμό ιρανικών λιμανιών, με αποτέλεσμα αρκετά πλοία -ανάμεσά τους και το ελληνόκτητο Minerva Evropi – να αλλάζουν ρότα την τελευταία ώρα μετά τη νέα ιρανική ανακοίνωση και να επιστρέφουν στα λιμάνια από τα οποία απέπλευσαν, σύμφωνα με το MarineTraffic.
Η κατάσταση έχει προκαλέσει έντονη ανησυχία στη διεθνή κοινότητα, καθώς από τα Στενά του Ορμούζ διέρχεται περίπου το ένα πέμπτο του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου και φυσικού αερίου, καθιστώντας το πέρασμα εξαιρετικά ευαίσθητο για την παγκόσμια οικονομία.
Η «επαναλειτουργία» των Στενών του Ορμούζ που κράτησε λίγες ώρες
Το Ιράν είχε ανακοινώσει νωρίτερα ότι τα Στενά του Ορμούζ είχαν ανοίξει πλήρως, έπειτα από τη διέλευση οκτώ δεξαμενόπλοιων, σύμφωνα με δεδομένα παρακολούθησης πλοίων.
Η κίνηση αυτή είχε θεωρηθεί από ορισμένους ως ένδειξη αποκλιμάκωσης, προκαλώντας άνοδο στις αγορές και αισιοδοξία για πιθανή συμφωνία μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης.
Ωστόσο, λίγες ώρες αργότερα, η ιρανική κρατική τηλεόραση μετέδωσε ανακοίνωση των Ενόπλων Δυνάμεων, σύμφωνα με την οποία η απόφαση ανατρέπεται. Η διοίκηση Χατάμ αλ-Ανμπίγια κατηγόρησε τις ΗΠΑ ότι δεν τήρησαν τις δεσμεύσεις τους και χαρακτήρισε τις αμερικανικές ενέργειες ως «πειρατεία υπό το πρόσχημα ναυτικού αποκλεισμού».
Σύμφωνα με την ανακοίνωση, «ο έλεγχος των Στενών του Ορμούζ επιστρέφει στην προηγούμενη κατάσταση» και κάθε διέλευση θα γίνεται πλέον μόνο με ιρανική έγκριση. Πριν επαναφέρουν οι Φρουροί της Επανάστασης τους περιορισμούς, λίγα πλοία είχαν καταφέρει να περάσουν από τα Στενά του Ορμούζ, ανάμεσά τους και δύο ελληνικά δεξαμενόπλοια, σύμφωνα με πληροφορίες.
Η θέση της Τεχεράνης και η στρατηγική πίεση
Το Ιράν υποστηρίζει ότι η επιμονή των ΗΠΑ στον αποκλεισμό των λιμανιών του συνιστά παραβίαση της εύθραυστης εκεχειρίας και προειδοποιεί ότι το πέρασμα μπορεί να κλείσει πλήρως εάν συνεχιστεί ο αποκλεισμός ιρανικών πλοίων. Ο πρόεδρος του ιρανικού κοινοβουλίου Μοχαμάντ Μπαγέρ Γκαλιμπάφ τόνισε ότι «με τη συνέχιση του αποκλεισμού, τα Στενά του Ορμούζ δεν θα παραμείνουν ανοιχτά».
Παράλληλα, εκπρόσωπος του ιρανικού Υπουργείου Εξωτερικών δήλωσε ότι η Ουάσιγκτον θα λάβει «κατάλληλη απάντηση» και χαρακτήρισε παραβίαση των συμφωνηθέντων τις αμερικανικές ενέργειες.
Η στρατηγική σημασία των Στενών του Ορμούζ παραμένει το βασικό διαπραγματευτικό χαρτί της Τεχεράνης, καθώς η δυνατότητα περιορισμού της ναυσιπλοΐας μπορεί να επηρεάσει άμεσα τις διεθνείς τιμές ενέργειας και την παγκόσμια οικονομική σταθερότητα.
Οι δηλώσεις Τραμπ και η απειλή στρατιωτικής κλιμάκωσης
Από την πλευρά των Ηνωμένων Πολιτειών, ο Ντόναλντ Τραμπ έχει υιοθετήσει ιδιαίτερα σκληρή στάση, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο νέων στρατιωτικών πληγμάτων. Μιλώντας σε δημοσιογράφους, προειδοποίησε ότι «αν δεν υπάρξει συμφωνία, μπορεί να αρχίσουμε ξανά να ρίχνουμε βόμβες».
Ο Αμερικανός πρόεδρος δήλωσε επίσης ότι εξετάζει την παράταση της εκεχειρίας, αλλά ξεκαθάρισε ότι ο ναυτικός αποκλεισμός θα συνεχιστεί εάν δεν υπάρξει συμφωνία. «Ίσως δεν την παρατείνω, αλλά ο αποκλεισμός θα παραμείνει», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Σε άλλες δηλώσεις του, υποστήριξε ότι μια συνολική συμφωνία με το Ιράν είναι «πολύ κοντά», ενώ ανέφερε ότι η Τεχεράνη έχει συμφωνήσει σε βασικά ζητήματα όπως η διαχείριση εμπλουτισμένου ουρανίου, κάτι που διαψεύδει, ωστόσο, το Ιράν.
Διεθνείς αντιδράσεις και ναυτική παρουσία
Η ένταση στα Στενά του Ορμούζ έχει προκαλέσει κινητοποίηση και σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Η Βρετανία και η Γαλλία ανακοίνωσαν σχέδια για αποστολή ναυτικής δύναμης με στόχο την προστασία της ναυσιπλοΐας, αν και ξεκαθάρισαν ότι η αποστολή θα ενεργοποιηθεί μόνο εφόσον υπάρξει σταθερή συμφωνία κατάπαυσης πυρός.
Ο Τραμπ, ωστόσο, υποβάθμισε την ευρωπαϊκή πρωτοβουλία, χαρακτηρίζοντάς την «αναποτελεσματική» και «χάρτινη τίγρη», προκαλώντας περαιτέρω τριβές με τους συμμάχους των ΗΠΑ στη Γηραιά Ήπειρο.
Την ίδια ώρα, σύμφωνα με αμερικανικές στρατιωτικές πηγές, τουλάχιστον 21 πλοία έχουν λάβει εντολή να αλλάξουν πορεία από την έναρξη του αποκλεισμού των ιρανικών λιμανιών, ενώ αμερικανικές ναυτικές δυνάμεις συνεχίζουν περιπολίες στην περιοχή.
ΑΚΟΛΟΥΘΕΙΣΤΕ ΜΑΣ