Μεγάλη Πέμπτη: «Σήμερον κρεμάται επί ξύλου» – Τα έθιμα της σημερινής ημέρας

Η Μεγάλη Πέμπτη είναι αφιερωμένη σε τέσσερα κορυφαία γεγονότα της χριστιανικής πίστης, που σηματοδοτούν την αρχή των Παθών του Χριστού:

• Τον Μυστικό Δείπνο, όπου ο Χριστός παρέδωσε το Μυστήριο της Θείας Ευχαριστίας στους μαθητές Του
• Τον Ιερό Νιπτήρα, δηλαδή το πλύσιμο των ποδιών των μαθητών, ως πράξη ταπεινότητας και αγάπης
• Την προσευχή στο Όρος των Ελαιών, λίγο πριν τη σύλληψή Του
• Την προδοσία του Ιούδα, που οδήγησε στα Πάθη

Η ημέρα αυτή έχει έντονο πνευματικό χαρακτήρα, με τους πιστούς να συμμετέχουν στην Ακολουθία των Δώδεκα Ευαγγελίων, όπου περιγράφονται τα γεγονότα της Σταύρωσης.

Έθιμα της Μεγάλης Πέμπτης

Η Μεγάλη Πέμπτη στην Ελλάδα συνοδεύεται από όμορφα και συμβολικά έθιμα:

Βάψιμο αυγών
Τα αυγά βάφονται παραδοσιακά κόκκινα, συμβολίζοντας το αίμα του Χριστού αλλά και τη νέα ζωή που έρχεται με την Ανάσταση. Σύμφωνα με μια παράδοση από την Καστοριά, όταν αναστήθηκε ο Χριστός το είπαν σε μια γυναίκα και αυτή δεν το πίστεψε και είπε: “Όταν τα αυγά που κρατώ θα γίνουν κόκκινα τότε θα αναστηθεί και ο Χριστός”. Και αυτά έγιναν κόκκινα.

Για μερικούς βάφονται κόκκινα σε ανάμνηση του χυμένου αίματος του Χριστού. Για άλλους το κόκκινο χρώμα είναι έκφραση χαράς για το ευτυχισμένο γεγονός της Ανάστασης του Κυρίου και συνάμα μέσο αποτρεπτικό κάθε κακού.

Ζύμωμα πασχαλινών
Σε πολλές περιοχές φτιάχνονται τσουρέκια και κουλούρια, όπως τα «λαζαράκια» ή άλλα τοπικά γλυκίσματα.

Στολισμός εκκλησιών
Οι εκκλησίες προετοιμάζονται για τις επόμενες ημέρες, ενώ το βράδυ διαβάζονται τα 12 Ευαγγέλια σε κλίμα κατάνυξης.

Νηστεία και προσευχή
Πολλοί τηρούν αυστηρή νηστεία και αφιερώνουν χρόνο σε προσευχή και εσωτερική περισυλλογή.

Καθαριότητα σπιτιού
Τα σπίτια καθαρίζονται, ως ένδειξη προετοιμασίας για τη μεγάλη γιορτή της Ανάστασης.

Τη Μεγάλη Πέμπτη, όταν τη νύχτα διαβάζονται τα δώδεκα Ευαγγέλια και γίνεται η τελετή της Σταύρωσης του Χριστού, η συγκίνηση της λαϊκής ψυχής για το θείο δράμα κορυφώνεται.

Σε πολλά μέρη γυναίκες και κορίτσια, διανυκτερεύουν στην εκκλησία, “φυλάγουν και μοιρολογούν το Χριστό” όπως συνηθίζουν να κάνουν για κάθε αγαπημένο τους νεκρό.