Η συμφωνία ΗΠΑ–Δανίας για την ασφάλεια της Γροιλανδίας αποτελεί σημαντική εξέλιξη για τον Ντόναλντ Τραμπ.
Του επιτρέπει να παρουσιάσει μια ουσιαστική ενίσχυση της αμερικανικής παρουσίας στο στρατηγικής σημασίας αρκτικό νησί, χωρίς ωστόσο, να έχει επιτευχθεί η μεταβίβαση της κυριαρχίας που είχε θέσει στο παρελθόν ως στόχο.
Το βασικό όφελος για τον Αμερικανό πρόεδρο είναι ότι η Ουάσιγκτον φαίνεται να αποκτά διευρυμένο και μακροπρόθεσμο ρόλο στην ασφάλεια της Γροιλανδίας.
Ο ίδιος ο Τραμπ δήλωσε ότι η συμφωνία παρέχει στις ΗΠΑ «μόνιμο έλεγχο» σε θέματα ασφάλειας, ενώ προβλέπεται σημαντική ενίσχυση της αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας στο νησί.
Τι κερδίζει ο Τραμπ
Μεγαλύτερη αμερικανική στρατιωτική παρουσία
Η συμφωνία ανοίγει τον δρόμο για σημαντική επέκταση της αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας στη Γροιλανδία. Οι ΗΠΑ διαθέτουν ήδη τη βάση Πιτουφίκ, όμως η νέα συμφωνία αναμένεται να διευρύνει τις δυνατότητες ανάπτυξης στρατιωτικών υποδομών.
Για τον Τραμπ, αυτό σημαίνει ότι η Ουάσιγκτον αποκτά ακόμη ισχυρότερο στρατηγικό αποτύπωμα σε μια περιοχή που θεωρείται κρίσιμη για την άμυνα της Βόρειας Αμερικής και την επιτήρηση της Αρκτικής.
Ενισχυμένος ρόλος στην ασφάλεια της Αρκτικής
Η Γροιλανδία βρίσκεται σε εξαιρετικά στρατηγικό σημείο μεταξύ Βόρειας Αμερικής και Ευρώπης και έχει σημασία για την επιτήρηση, την αεράμυνα και τις θαλάσσιες διαδρομές της Αρκτικής.
Η συμφωνία δίνει στην αμερικανική κυβέρνηση τη δυνατότητα να ενισχύσει τη στρατιωτική της παρουσία και να διαμορφώσει πιο μακροπρόθεσμα την αμερικανική στρατηγική στην περιοχή.
Περιορισμός της κινεζικής και ρωσικής παρουσίας
Ένα ακόμη σημαντικό στοιχείο αφορά τη δυνατότητα τρίτων χωρών να αποκτήσουν στρατιωτική ή στρατηγική οικονομική παρουσία στη Γροιλανδία.
Οι μέχρι τώρα πληροφορίες δείχνουν ότι η συμφωνία θέτει περιορισμούς σε στρατιωτικές βάσεις και σε ορισμένες ευαίσθητες επενδύσεις από χώρες που θεωρούνται ανταγωνιστικές προς τις ΗΠΑ.
Για την Ουάσιγκτον, αυτό περιορίζει τα περιθώρια μιας ενισχυμένης παρουσίας της Κίνας ή της Ρωσίας σε ένα σημείο με ιδιαίτερη σημασία για την ασφάλεια του Βόρειου Ατλαντικού και της Αρκτικής.
Η Γροιλανδία και οι φυσικοί πόροι
Η Γροιλανδία διαθέτει σημαντικό ορυκτό πλούτο, μεταξύ άλλων και κοιτάσματα σπάνιων γαιών, τα οποία έχουν ιδιαίτερη σημασία για την υψηλή τεχνολογία, την αμυντική βιομηχανία και την παραγωγή ηλεκτρονικών συστημάτων.
Ωστόσο, μέχρι στιγμής δεν έχει δημοσιοποιηθεί πρόβλεψη που να παραχωρεί στις ΗΠΑ συγκεκριμένα δικαιώματα εξόρυξης.
Επομένως, το συγκεκριμένο ζήτημα δεν μπορεί να θεωρηθεί άμεσο οικονομικό κέρδος του Τραμπ από τη συμφωνία. Η στρατηγική σημασία των ορυκτών πόρων, όμως, αποτελεί έναν από τους λόγους για το αυξημένο αμερικανικό ενδιαφέρον για τη Γροιλανδία.
Πολιτικό αποτέλεσμα χωρίς αλλαγή κυριαρχίας
Ο Τραμπ είχε μιλήσει στο παρελθόν για αμερικανική «ιδιοκτησία» ή έλεγχο της Γροιλανδίας. Η νέα συμφωνία δεν φτάνει μέχρι αυτό το σημείο.
Ωστόσο, του επιτρέπει να υποστηρίζει ότι η αμερικανική κυβέρνηση πέτυχε σημαντική διεύρυνση της αμερικανικής επιρροής στο νησί, χωρίς να αλλάξει επισήμως το καθεστώς κυριαρχίας.
Αυτό αποτελεί μια σημαντική διαφορά σε σχέση με τον αρχικό στόχο που είχε θέσει ο Αμερικανός πρόεδρος.
Το μεγάλο ερώτημα
Υπάρχει, ωστόσο, μια σημαντική διαφορά ανάμεσα σε όσα υποστηρίζει ο Τραμπ και σε όσα έχουν επιβεβαιώσει μέχρι στιγμής η Δανία και η Γροιλανδία.
Ο Τραμπ μιλά για «μόνιμο έλεγχο» της ασφάλειας της Γροιλανδίας. Η Δανία και η κυβέρνηση της Γροιλανδίας υπογραμμίζουν, από την άλλη πλευρά, ότι η συμφωνία δεν μεταβιβάζει την κυριαρχία και αναγνωρίζει την εδαφική ακεραιότητα του Βασιλείου της Δανίας και το δικαίωμα αυτοδιάθεσης των Γροιλανδών.
Παράλληλα, το πλήρες κείμενο της συμφωνίας δεν έχει ακόμη δημοσιοποιηθεί. Συνεπώς, η πραγματική έκταση των νέων αμερικανικών δικαιωμάτων θα γίνει σαφής μόνο όταν γίνουν γνωστοί οι τελικοί όροι και ολοκληρωθούν οι προβλεπόμενες διαδικασίες.
Τελικά, τι έχει κερδίσει ο Τραμπ;
Με τα μέχρι τώρα δεδομένα, η συμφωνία δίνει στις ΗΠΑ τη δυνατότητα για ισχυρότερο στρατιωτικό και στρατηγικό αποτύπωμα στη Γροιλανδία και δημιουργεί ένα πλαίσιο που περιορίζει την πιθανότητα ενισχυμένης παρουσίας ανταγωνιστικών δυνάμεων.
Παράλληλα, ο Τραμπ μπορεί να παρουσιάσει τη συμφωνία ως αποτέλεσμα της πίεσης που άσκησε για μεγαλύτερο αμερικανικό ρόλο στη Γροιλανδία.
Δεν έχει όμως επιτευχθεί αμερικανική κυριαρχία ή ιδιοκτησία της Γροιλανδίας. Η κυριαρχία παραμένει στο Βασίλειο της Δανίας, ενώ το δικαίωμα αυτοδιάθεσης του λαού της Γροιλανδίας εξακολουθεί να αναγνωρίζεται.
Το πόσο μεγάλη είναι τελικά η αλλαγή για τις ΗΠΑ θα εξαρτηθεί από το πλήρες κείμενο της συμφωνίας και κυρίως από το εύρος των νέων στρατιωτικών και στρατηγικών δικαιωμάτων που θα αποκτήσει η Ουάσιγκτον.
Διαβάστε επίσης:
ΑΚΟΛΟΥΘΕΙΣΤΕ ΜΑΣ