Μια νέα σελίδα στις σχέσεις Καναδά και Ευρωπαϊκής Ένωσης επιχειρεί να ανοίξει η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, προτείνοντας τη δημιουργία μιας νέας μορφής σχέσης με τον Καναδά, την οποία περιέγραψε ως «associate membership».
Η πρόταση έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η κυβέρνηση του πρωθυπουργού Μαρκ Κάρνεϊ επιδιώκει να ενισχύσει τις οικονομικές και πολιτικές σχέσεις του Καναδά με την Ευρώπη, καθώς οι σχέσεις με τις Ηνωμένες Πολιτείες υπό τον Ντόναλντ Τραμπ έχουν γίνει πιο δύσκολες.
Η φον ντερ Λάιεν δήλωσε ότι στόχος είναι η μετάβαση πέρα από την υφιστάμενη εμπορική συμφωνία CETA και η δημιουργία μιας ευρύτερης «Συμμαχίας για το Μέλλον», με συνεργασία σε τομείς όπως η άμυνα, η ενέργεια, οι κρίσιμες πρώτες ύλες, οι μπαταρίες, η τεχνητή νοημοσύνη, η κβαντική τεχνολογία, η κυβερνοασφάλεια και η Αρκτική.
Ωστόσο, ένα βασικό ερώτημα παραμένει: τι ακριβώς θα σημαίνει στην πράξη το «associate member»;
Δεν υπάρχει ακόμη επίσημο νομικό καθεστώς
Ο όρος «associate member» δεν αποτελεί σήμερα επίσημη νομική κατηγορία για την Ευρωπαϊκή Ένωση. Έχει χρησιμοποιηθεί στο παρελθόν ως ιδέα για μια στενότερη σχέση με χώρες που δεν είναι πλήρη μέλη.
Στην περίπτωση της Ουκρανίας, για παράδειγμα, είχε προταθεί ένα προσωρινό καθεστώς που θα επέτρεπε συμμετοχή σε ευρωπαϊκές συνόδους και συναντήσεις, χωρίς δικαίωμα ψήφου.
Δεν θα συνεπαγόταν, ωστόσο, πλήρη πρόσβαση στην ενιαία ευρωπαϊκή αγορά ούτε συμμετοχή στα ευρωπαϊκά χρηματοδοτικά προγράμματα.
Για τον Καναδά, μέχρι στιγμής δεν έχουν δοθεί λεπτομέρειες που να καθορίζουν ποια ακριβώς δικαιώματα και υποχρεώσεις θα είχε μια τέτοια σχέση.
Ο Καναδάς δεν ζητά ένταξη στην ΕΕ
Η καναδική κυβέρνηση έχει ξεκαθαρίσει ότι δεν επιδιώκει την πλήρη ένταξη της χώρας στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Ο πρέσβης του Καναδά στην ΕΕ, Τζόναθαν Γουίλκινσον, τόνισε ότι ο στόχος είναι η όσο το δυνατόν στενότερη συνεργασία, χωρίς να υπάρξει σημαντική απώλεια εθνικής κυριαρχίας.
Το γραφείο του πρωθυπουργού Κάρνεϊ χαρακτήρισε την πρόταση της φον ντερ Λάιεν μια «μοναδική, θετική προσέγγιση», η οποία θα πρέπει να διαμορφωθεί από κοινού και να βασιστεί στις κοινές αξίες και τα κοινά συμφέροντα των δύο πλευρών.
Ερωτήματα από την καναδική αντιπολίτευση
Η ασάφεια γύρω από το νέο καθεστώς έχει ήδη προκαλέσει αντιδράσεις στον Καναδά.
Ο ηγέτης των Συντηρητικών, Πιερ Πουαλιέβρ, ζητά περισσότερες διευκρινίσεις σχετικά με το τι θα συνεπάγεται η προτεινόμενη συνεργασία, θέτοντας μεταξύ άλλων ζητήματα φορολογίας, ευρωπαϊκής νομοθεσίας και μεταναστευτικής πολιτικής.
Η καναδική κυβέρνηση, πάντως, δεν έχει παρουσιάσει μέχρι στιγμής πρόταση που να προβλέπει ότι ο Καναδάς θα ενταχθεί στον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό ή ότι θα παραχωρήσει στην ΕΕ αρμοδιότητες για την εσωτερική του νομοθεσία ή τη μεταναστευτική του πολιτική.
Έμφαση σε άμυνα, ενέργεια και τεχνολογία
Πέρα από το εμπόριο, η νέα σχέση που περιγράφει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα μπορούσε να επεκταθεί σε στρατηγικούς τομείς.
Στο επίκεντρο βρίσκονται η αμυντική βιομηχανία, η ασφάλεια στην Αρκτική, η ενέργεια και οι κρίσιμες πρώτες ύλες, καθώς και τεχνολογίες όπως η τεχνητή νοημοσύνη, η κβαντική υπολογιστική και η κυβερνοασφάλεια.
Οι συζητήσεις αναμένεται να συνεχιστούν τους επόμενους μήνες, με τις δύο πλευρές να καλούνται να προσδιορίσουν το περιεχόμενο και τα όρια της νέας συνεργασίας.
Προς το παρόν, επομένως, η πρόταση αποτελεί περισσότερο πλαίσιο για μια μελλοντική συμφωνία παρά ένα συγκεκριμένο, ήδη διαμορφωμένο καθεστώς.
Το βασικό ζητούμενο για τον Καναδά και την ΕΕ είναι πλέον να μετατρέψουν την πολιτική πρόθεση για στενότερη συνεργασία σε συγκεκριμένους κανόνες, δικαιώματα και υποχρεώσεις.
Διαβάστε επίσης:
ΑΚΟΛΟΥΘΕΙΣΤΕ ΜΑΣ