Η επόμενη Σύνοδος Κορυφής του ΝΑΤΟ πραγματοποιείται στην Άγκυρα στις 7 και 8 Ιουλίου, σε μια ιδιαίτερα κρίσιμη συγκυρία για τη διεθνή ασφάλεια και τη συνοχή της Συμμαχίας.
Οι ηγέτες των κρατών-μελών θα συναντηθούν με στόχο να εξετάσουν τις σημαντικότερες προκλήσεις που αντιμετωπίζει το ΝΑΤΟ, να αξιολογήσουν την πρόοδο που έχει επιτευχθεί μετά τις αποφάσεις της Συνόδου της Χάγης τον Ιούνιο του 2025 και να χαράξουν τη στρατηγική των επόμενων ετών.
Η φετινή Σύνοδος αναμένεται να επικεντρωθεί κυρίως στην αύξηση των αμυντικών δαπανών, στην ενίσχυση της στρατιωτικής παρουσίας και των επιχειρησιακών δυνατοτήτων της Συμμαχίας, στη συνέχιση της στρατιωτικής βοήθειας προς την Ουκρανία, καθώς και στην ανάπτυξη της αμυντικής βιομηχανίας των κρατών-μελών.
Παράλληλα, θα συζητηθεί η σταδιακή ανακατανομή των αμερικανικών στρατιωτικών δυνάμεων στην Ευρώπη και η μεγαλύτερη ανάληψη ευθυνών από τους Ευρωπαίους συμμάχους.
Η δέσμευση για αμυντικές δαπάνες ύψους 5% του ΑΕΠ
Ένα από τα σημαντικότερα θέματα της Συνόδου αφορά την εφαρμογή της απόφασης που προβλέπει ότι έως το 2035 κάθε κράτος-μέλος θα πρέπει να διαθέτει συνολικά το 5% του Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος του για την άμυνα.
Από αυτό το ποσοστό, το 3,5% θα κατευθύνεται αποκλειστικά σε στρατιωτικές δαπάνες, ενώ το υπόλοιπο 1,5% θα αφορά επενδύσεις που ενισχύουν την άμυνα, την κυβερνοασφάλεια, τις υποδομές και τη συνολική ανθεκτικότητα των κρατών.
Σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, αρκετές χώρες έχουν ήδη αυξήσει σημαντικά τις αμυντικές τους δαπάνες, ωστόσο εξακολουθούν να υπάρχουν διαφοροποιήσεις ως προς τον ρυθμό προσαρμογής.
Η Ελλάδα συγκαταλέγεται στις χώρες που ήδη πληρούν τον νέο στόχο, μαζί με την Πολωνία, τις βαλτικές χώρες και αρκετά σκανδιναβικά κράτη.
Αντίθετα, ορισμένοι σύμμαχοι δεν έχουν ακόμη παρουσιάσει συγκεκριμένο και αξιόπιστο σχέδιο για την επίτευξη των νέων οικονομικών δεσμεύσεων.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον συγκεντρώνει η παρέμβαση του Προέδρου των Ηνωμένων Πολιτειών, Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος αναμένεται να ζητήσει την άμεση εφαρμογή της συμφωνίας για το 5%, επισημαίνοντας ότι οι ευρωπαϊκές χώρες θα πρέπει να αναλάβουν μεγαλύτερο μέρος της ευθύνης για την άμυνα της Ευρώπης.
Ανακατανομή των αμερικανικών στρατιωτικών δυνάμεων
Ένα ακόμη βασικό ζήτημα που θα απασχολήσει τους ηγέτες είναι η σταδιακή αναδιάρθρωση της αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας στην Ευρώπη.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες επιδιώκουν να μεταφέρουν μεγαλύτερο μέρος της ευθύνης για τη συμβατική άμυνα στους Ευρωπαίους συμμάχους και στον Καναδά, χωρίς όμως να αλλάζει η δέσμευση των ΗΠΑ απέναντι στο Άρθρο 5 της Συνθήκης της Ουάσιγκτον, που προβλέπει τη συλλογική άμυνα όλων των κρατών-μελών.
Οι συνομιλίες πραγματοποιούνται σε θετικό κλίμα, καθώς αναγνωρίζεται ότι η διαδικασία θα πρέπει να γίνει σταδιακά.
Ορισμένες στρατιωτικές δυνατότητες μπορούν να αντικατασταθούν άμεσα από τις ευρωπαϊκές χώρες, ενώ άλλες θα απαιτήσουν περισσότερο χρόνο και νέες επενδύσεις.
Στη Σύνοδο δεν αναμένεται να παρουσιαστούν συγκεκριμένοι αριθμοί στρατιωτικών δυνάμεων ή τεχνικές λεπτομέρειες, καθώς αυτά τα ζητήματα θα συνεχίσουν να εξετάζονται σε στρατιωτικό επίπεδο.
Η συνέχιση της στρατιωτικής βοήθειας προς την Ουκρανία
Η υποστήριξη προς την Ουκρανία θα αποτελέσει έναν από τους σημαντικότερους άξονες των εργασιών της Συνόδου.
Οι ηγέτες των κρατών-μελών αναμένεται να εγκρίνουν νέο πακέτο στρατιωτικής βοήθειας συνολικού ύψους 70 δισεκατομμυρίων ευρώ για το 2026, ενώ θα δεσμευτούν να διατηρήσουν τουλάχιστον αντίστοιχο επίπεδο στήριξης και το 2027.
Το συνολικό ύψος της στρατιωτικής βοήθειας για τη διετία υπολογίζεται ότι θα φθάσει τα 140 δισεκατομμύρια ευρώ. Στο ποσό αυτό περιλαμβάνονται στρατιωτικός εξοπλισμός, πυρομαχικά, εκπαίδευση προσωπικού, συστήματα αεράμυνας και άλλες μορφές επιχειρησιακής υποστήριξης.
Σημαντικό μέρος της χρηματοδότησης θα προέλθει από την Ευρωπαϊκή Ένωση, η οποία έχει ήδη δεσμεύσει 60 δισεκατομμύρια ευρώ μέσω ειδικού χρηματοδοτικού μηχανισμού.
Παράλληλα, οι Ηνωμένες Πολιτείες αναμένεται να συνεχίσουν την προμήθεια εξειδικευμένων οπλικών συστημάτων, κυρίως αντιαεροπορικών και αντιπυραυλικών συστημάτων, τα οποία θα διατεθούν μέσω του προγράμματος Priority Ukraine Requirements List (PURL).
Ο στόχος των συμμάχων είναι να διατηρηθεί η στρατιωτική ικανότητα της Ουκρανίας και να σταλεί σαφές μήνυμα αποτροπής προς τη Ρωσία.
Ενίσχυση της αμυντικής βιομηχανίας
Σημαντικό μέρος των εργασιών της Συνόδου θα αφιερωθεί στην ανάπτυξη της αμυντικής βιομηχανικής βάσης της Συμμαχίας.
Στο περιθώριο των συναντήσεων θα πραγματοποιηθεί το NATO Industrial Forum, όπου κυβερνήσεις και εκπρόσωποι της αμυντικής βιομηχανίας θα εξετάσουν τρόπους αύξησης της παραγωγής στρατιωτικού εξοπλισμού.
Η Συμμαχία επιδιώκει να επιταχύνει την παραγωγή πυρομαχικών, συστημάτων αεράμυνας, τεθωρακισμένων οχημάτων και άλλων κρίσιμων στρατιωτικών μέσων, ώστε οι αυξημένες αμυντικές δαπάνες να μετατρέπονται γρήγορα σε πραγματικές επιχειρησιακές δυνατότητες.
Παράλληλα, ιδιαίτερη έμφαση θα δοθεί στην αξιοποίηση νέων τεχνολογιών, όπως η τεχνητή νοημοσύνη, τα μη επανδρωμένα συστήματα και οι προηγμένες δυνατότητες κυβερνοάμυνας.
Στόχος η ενότητα της Συμμαχίας
Οι διπλωματικές πηγές επισημαίνουν ότι η τελική διακήρυξη της Συνόδου θα είναι σύντομη, αλλά θα περιλαμβάνει σαφή πολιτικά μηνύματα.
Οι ηγέτες θα επαναβεβαιώσουν την προσήλωσή τους στη συλλογική άμυνα, στη διατήρηση της διατλαντικής συνεργασίας και στην ενίσχυση της αποτρεπτικής ισχύος του ΝΑΤΟ απέναντι στις σύγχρονες προκλήσεις ασφαλείας.
Η Σύνοδος της Άγκυρας θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική, καθώς αναμένεται να μετατρέψει τις πολιτικές δεσμεύσεις των προηγούμενων ετών σε συγκεκριμένες στρατιωτικές δυνατότητες.
Οι αποφάσεις που θα ληφθούν στις 7 και 8 Ιουλίου θα επηρεάσουν τη μελλοντική πορεία της Συμμαχίας, τον τρόπο κατανομής των αμυντικών βαρών μεταξύ των συμμάχων, τη συνέχιση της στήριξης προς την Ουκρανία και τη συνολική αρχιτεκτονική ασφάλειας στην Ευρώπη για τα επόμενα χρόνια.
Διαβάστε επίσης:
Ανοιχτό το σενάριο συνάντησης Ερντογάν – Μητσοτάκη στη Σύνοδο του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα
ΑΚΟΛΟΥΘΕΙΣΤΕ ΜΑΣ