Αλλάζει ο ΕΝΦΙΑ από το 2027: Το νέο Μητρώο Ακινήτων φέρνει δηλώσεις πραγματικών τετραγωνικών

Το νέο Μητρώο Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων αλλάζει τον υπολογισμό του ΕΝΦΙΑ, με βάση τα πραγματικά τετραγωνικά και τη χρήση κάθε ακινήτου

Σε πλήρη αναμόρφωση του τρόπου καταγραφής και φορολόγησης της ακίνητης περιουσίας προχωρά το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, ενεργοποιώντας το Μητρώο Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων (ΜΙΔΑ). Το νέο ψηφιακό σύστημα, το οποίο αναμένεται να τεθεί σε λειτουργία ακόμη και μέσα στον Ιούλιο, φιλοδοξεί να δημιουργήσει για πρώτη φορά μια ολοκληρωμένη εικόνα της ακίνητης περιουσίας στη χώρα, καταγράφοντας τα πραγματικά τετραγωνικά μέτρα, τη χρήση κάθε ακινήτου και τις μισθώσεις.

Η βασική αλλαγή αφορά τον υπολογισμό του ΕΝΦΙΑ από το 2027 και μετά, καθώς ο φόρος θα βασίζεται στα πραγματικά στοιχεία των ακινήτων και όχι στις παλαιές δηλώσεις που σε πολλές περιπτώσεις εμφανίζουν αποκλίσεις λόγω τακτοποιήσεων, νομιμοποιήσεων ή μεταβολών που δεν είχαν αποτυπωθεί.

Το οικονομικό επιτελείο επιχειρεί, παράλληλα, να διευρύνει τη φορολογική βάση τόσο στον ΕΝΦΙΑ όσο και στη φορολόγηση των εισοδημάτων από ενοίκια, δίνοντας στους ιδιοκτήτες τη δυνατότητα να επικαιροποιήσουν τα στοιχεία τους χωρίς αναδρομικές φορολογικές επιβαρύνσεις.

Δηλώσεις πραγματικών τετραγωνικών χωρίς αναδρομικές επιβαρύνσεις

Το νέο σύστημα ακολουθεί τη λογική που είχε εφαρμοστεί πριν από λίγα χρόνια με τα αδήλωτα τετραγωνικά στους δήμους.

Οι ιδιοκτήτες θα κληθούν να δηλώσουν τις πραγματικές επιφάνειες των ακινήτων τους, συμπεριλαμβάνοντας τυχόν τακτοποιήσεις αυθαιρέτων, κλειστούς ημιυπαίθριους ή άλλες μεταβολές που δεν είχαν καταγραφεί μέχρι σήμερα.

Ωστόσο, το υπουργείο παρέχει ουσιαστικά μια «φορολογική αμνηστία» για το παρελθόν. Οι αλλαγές δεν θα επηρεάσουν τις δηλώσεις Ε9, τα πιστοποιητικά ΕΝΦΙΑ και τις πράξεις προσδιορισμού φόρου που έχουν ήδη εκδοθεί έως και το 2026. Έτσι, όσοι δηλώσουν μεγαλύτερη επιφάνεια δεν θα βρεθούν αντιμέτωποι με αναδρομικούς φόρους ή πρόστιμα, καθώς οι νέες επιφάνειες θα ληφθούν υπόψη αποκλειστικά για τον υπολογισμό του ΕΝΦΙΑ από το 2027.

Η ρύθμιση λειτουργεί και προς την αντίθετη κατεύθυνση. Ιδιοκτήτες που διαθέτουν Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτιρίου και αποδεικνύουν ότι το πραγματικό εμβαδόν του ακινήτου είναι μικρότερο από εκείνο που εμφανίζεται στα υφιστάμενα στοιχεία, θα δουν αντίστοιχη μείωση του ΕΝΦΙΑ από το 2027.

Ψηφιακός φάκελος για κάθε ακίνητο

Το ΜΙΔΑ δημιουργεί έναν ενιαίο ψηφιακό φάκελο για κάθε ακίνητο, συνδέοντας τα στοιχεία του Ε9, του Κτηματολογίου και της πραγματικής χρήσης του.

Για να ολοκληρωθεί η διαδικασία, κάθε ιδιοκτήτης θα πρέπει να επιβεβαιώσει τα στοιχεία κάθε ακινήτου, να το αντιστοιχίσει με τον σχετικό κωδικό του Κτηματολογίου και να δηλώσει εάν χρησιμοποιείται ως κύρια κατοικία, μισθώνεται, παραχωρείται δωρεάν ή παραμένει κενό.

Παράλληλα, όλες οι νέες μισθώσεις θα καταχωρίζονται στο ίδιο πληροφοριακό σύστημα, δίνοντας στην ΑΑΔΕ τη δυνατότητα να πραγματοποιεί αυτόματες διασταυρώσεις μεταξύ των δηλωμένων εισοδημάτων και της πραγματικής αξιοποίησης κάθε ακινήτου.

Αυστηρότεροι έλεγχοι και πρόστιμα έως 1.000 ευρώ

Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στον εντοπισμό αδήλωτων μισθώσεων και ακινήτων που συνδέονται με κρατικές ενισχύσεις, όπως οι αγροτικές επιδοτήσεις.

Η μη δήλωση της χρήσης ενός ακινήτου μέσα σε τρεις μήνες από την εκμίσθωση ή τη δωρεάν παραχώρησή του θα επισύρει διοικητικό πρόστιμο 500 ευρώ. Σε περιπτώσεις όπου η παράλειψη οδηγήσει σε παράνομη είσπραξη κρατικών ενισχύσεων ή άλλων παροχών, το πρόστιμο θα διπλασιάζεται και θα φτάνει τα 1.000 ευρώ.

Προκειμένου να δοθεί επαρκής χρόνος προσαρμογής, προβλέπεται ότι η τρίμηνη προθεσμία για την επιβολή των προστίμων θα αρχίσει να υπολογίζεται από την 1η Νοεμβρίου 2026.

Με την πλήρη λειτουργία του ΜΙΔΑ, η κυβέρνηση επιδιώκει να δημιουργήσει μια ενιαία και αξιόπιστη βάση δεδομένων για την ακίνητη περιουσία, περιορίζοντας τις αποκλίσεις στα στοιχεία των ακινήτων, ενισχύοντας τους φορολογικούς ελέγχους και διαμορφώνοντας ένα νέο πλαίσιο υπολογισμού του ΕΝΦΙΑ και της φορολόγησης των εισοδημάτων από ακίνητα από το 2027 και μετά.

Διαβάστε επίσης: Αγορά κατοικίας στην Ελλάδα από Έλληνα του εξωτερικού – Τι προβλέπεται για την απαλλαγή φόρου