Όσο οι S-400 παραμένουν στα χέρια της Τουρκίας, η επιστροφή της Άγκυρας στα F-35 δεν είναι απλώς πολιτικά δύσκολη. Παραμένει και νομικά μπλοκαρισμένη.
Νέο μέτωπο ανοίγει στην Ουάσιγκτον γύρω από το ενδεχόμενο επιστροφής της Τουρκίας στο πρόγραμμα των F-35, καθώς στο αμερικανικό Κογκρέσο καταγράφονται προπαρασκευαστικές κινήσεις για να μπλοκαριστεί κάθε προσπάθεια επανένταξης της Άγκυρας στο πρόγραμμα του υπερσύγχρονου μαχητικού.
Η υπόθεση έχει ιδιαίτερη σημασία για την ισορροπία δυνάμεων στην Ανατολική Μεσόγειο, καθώς η Τουρκία επιχειρεί εδώ και χρόνια να επανέλθει στο πρόγραμμα από το οποίο απομακρύνθηκε το 2019, μετά την αγορά του ρωσικού αντιαεροπορικού συστήματος S-400. Η Ουάσιγκτον είχε κρίνει τότε ότι η συνύπαρξη των S-400 με τα F-35 θα μπορούσε να θέσει σε κίνδυνο κρίσιμα τεχνολογικά δεδομένα του αμερικανικού μαχητικού.
Σύμφωνα με τις κινήσεις που βρίσκονται σε εξέλιξη, Αμερικανοί νομοθέτες υπενθυμίζουν ότι η Τουρκία εξακολουθεί να υπόκειται σε περιορισμούς που συνδέονται με τον νόμο CAATSA, ο οποίος προβλέπει κυρώσεις για σημαντικές συναλλαγές με τον ρωσικό αμυντικό τομέα. Το βασικό επιχείρημα είναι ότι δεν υπάρχει δημόσια επιβεβαίωση πως η Άγκυρα έχει απομακρύνει, απενεργοποιήσει ή εγκαταλείψει ουσιαστικά τους S-400.
Το θέμα αποκτά νέα δυναμική μετά τις συζητήσεις στην Ουάσιγκτον για πιθανή επανεξέταση της τουρκικής υπόθεσης. Η αμερικανική κυβέρνηση εξετάζει τρόπους διαχείρισης του ζητήματος, ωστόσο στο Κογκρέσο υπάρχουν ισχυρές αντιστάσεις, τόσο από Δημοκρατικούς όσο και από Ρεπουμπλικανούς, που θεωρούν ότι η επιστροφή της Τουρκίας στα F-35 θα έστελνε λάθος μήνυμα σε μια περίοδο έντονων γεωπολιτικών προκλήσεων.
Για την Ελλάδα, η υπόθεση έχει αυτονόητο στρατηγικό ενδιαφέρον. Η Αθήνα έχει ήδη ενταχθεί σε τροχιά απόκτησης των F-35, επιβεβαιώνοντας τον ρόλο της ως αξιόπιστου συμμάχου των Ηνωμένων Πολιτειών και πυλώνα σταθερότητας στην Ανατολική Μεσόγειο. Αντίθετα, η Τουρκία εξακολουθεί να βρίσκεται αντιμέτωπη με τις συνέπειες της επιλογής της να προμηθευτεί ρωσικό σύστημα αεράμυνας, παρά τις σαφείς προειδοποιήσεις της Ουάσιγκτον.
Το μήνυμα από το Κογκρέσο είναι σαφές: η ασφάλεια της τεχνολογίας των F-35 δεν μπορεί να τεθεί σε διαπραγμάτευση. Οι Αμερικανοί νομοθέτες εκτιμούν ότι η οποιαδήποτε επιστροφή της Τουρκίας θα απαιτούσε πρώτα καθαρή, επαληθεύσιμη και ουσιαστική λύση στο ζήτημα των S-400, όχι απλές πολιτικές διαβεβαιώσεις.
Η Άγκυρα, από την πλευρά της, συνεχίζει να πιέζει για επαναπροσέγγιση με την Ουάσιγκτον στον αμυντικό τομέα, επιχειρώντας να αξιοποιήσει τον ρόλο της στο ΝΑΤΟ και τις περιφερειακές εξελίξεις. Ωστόσο, η υπόθεση των F-35 παραμένει το μεγάλο αγκάθι στις αμερικανοτουρκικές σχέσεις και δείχνει ότι οι επιλογές της Τουρκίας έχουν ακόμη σοβαρό κόστος.
ΑΚΟΛΟΥΘΕΙΣΤΕ ΜΑΣ