Ο Φόλκερ Τουρκ προειδοποιεί ότι η Ευρώπη δεν μπορεί να μεταφέρει τις ευθύνες της σε τρίτες χώρες – Στο επίκεντρο η προστασία παιδιών και ευάλωτων ομάδων
Νέο μέτωπο αντιπαράθεσης ανοίγει ανάμεσα στην Ευρωπαϊκή Ένωση και τα Ηνωμένα Έθνη μετά την έγκριση του νέου ευρωπαϊκού πλαισίου για τις επιστροφές μεταναστών, το οποίο δίνει τη δυνατότητα στα κράτη-μέλη να συνάπτουν συμφωνίες με τρίτες χώρες για τη δημιουργία λεγόμενων «κέντρων επιστροφής» εκτός ευρωπαϊκού εδάφους.
Ο Ύπατος Αρμοστής του ΟΗΕ για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα, Volker Türk, εξέφρασε έντονη ανησυχία για τη νέα νομοθεσία, υποστηρίζοντας ότι οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις δεν μπορούν να μετακυλίουν τις διεθνείς τους υποχρεώσεις σε τρίτες χώρες.
«Οι χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης δεν μπορούν απλώς να μεταθέτουν σε άλλες χώρες τις ευθύνες τους όσον αφορά την προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων», υπογράμμισε ο επικεφαλής της Ύπατης Αρμοστείας, σχολιάζοντας τη μεταρρύθμιση που εγκρίθηκε από το European Parliament.
Στο στόχαστρο τα «κέντρα επιστροφής» εκτός Ευρώπης
Η νέα ευρωπαϊκή πολιτική εντάσσεται στη συνολικότερη προσπάθεια των Βρυξελλών να αυξήσουν τον αριθμό των επιστροφών μεταναστών των οποίων οι αιτήσεις ασύλου έχουν απορριφθεί.
Σήμερα, σύμφωνα με τα στοιχεία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, μόλις περίπου το 20% των αποφάσεων απέλασης αλλοδαπών χωρίς νόμιμο δικαίωμα παραμονής οδηγεί τελικά σε επιστροφή στη χώρα προέλευσης ή σε άλλη χώρα υποδοχής. Το ποσοστό αυτό αποτελεί διαχρονικά αντικείμενο κριτικής από κυβερνήσεις και πολιτικές δυνάμεις που ζητούν αυστηρότερη μεταναστευτική πολιτική.
Η νέα νομοθεσία επιχειρεί να καλύψει αυτό το κενό, επιτρέποντας στα κράτη-μέλη να αναπτύξουν συνεργασίες με τρίτες χώρες για τη φιλοξενία μεταναστών που βρίσκονται σε διαδικασία επιστροφής.
Ωστόσο, η συγκεκριμένη πρόβλεψη έχει προκαλέσει αντιδράσεις από οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων, φορείς υπεράσπισης προσφύγων αλλά και πολιτικές ομάδες της ευρωπαϊκής Αριστεράς, οι οποίες προειδοποιούν για σοβαρούς κινδύνους παραβίασης θεμελιωδών δικαιωμάτων.
«Υψηλός κίνδυνος παραβιάσεων ανθρωπίνων δικαιωμάτων»
Ο Φόλκερ Τουρκ στάθηκε ιδιαίτερα στην περίπτωση ευάλωτων ομάδων, όπως οι ανήλικοι και οι οικογένειες, επισημαίνοντας ότι η κράτηση ή η μεταφορά τους σε τρίτες χώρες συνιστά μία εξαιρετικά ευαίσθητη άσκηση κρατικής εξουσίας.
Όπως τόνισε, τέτοιες πρακτικές ενέχουν αυξημένο κίνδυνο παραβιάσεων ανθρωπίνων δικαιωμάτων και απαιτούν αυστηρές εγγυήσεις προστασίας τόσο σε νομικό όσο και σε πρακτικό επίπεδο.
Ο ίδιος υπενθύμισε παράλληλα τη θεμελιώδη αρχή της μη επαναπροώθησης (non-refoulement), η οποία αποτελεί βασικό πυλώνα του διεθνούς προσφυγικού δικαίου και απαγορεύει την επιστροφή ανθρώπων σε περιοχές όπου κινδυνεύουν από διώξεις, βασανιστήρια ή άλλες σοβαρές παραβιάσεις δικαιωμάτων.
«Κανείς δεν πρέπει να επιστρέφεται σε τόπο όπου υπάρχει κίνδυνος σοβαρής παραβίασης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων του», σημείωσε χαρακτηριστικά.
Οι Βρυξέλλες υπό πίεση για αυστηρότερη μεταναστευτική πολιτική
Η παρέμβαση του ΟΗΕ έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία αρκετές ευρωπαϊκές κυβερνήσεις πιέζουν για αυστηρότερους κανόνες διαχείρισης της μετανάστευσης, επικαλούμενες τις αυξημένες μεταναστευτικές ροές και τις δυσκολίες εφαρμογής των υφιστάμενων διαδικασιών επιστροφής.
Την ίδια στιγμή, οι Βρυξέλλες προσπαθούν να ισορροπήσουν ανάμεσα στην ανάγκη αποτελεσματικότερης διαχείρισης των μεταναστευτικών ροών και στην τήρηση των διεθνών δεσμεύσεων της Ένωσης για την προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Ο Ύπατος Αρμοστής του ΟΗΕ κάλεσε τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις να υιοθετήσουν μια πιο ισορροπημένη προσέγγιση, η οποία θα αναγνωρίζει όχι μόνο τις προκλήσεις της μετανάστευσης αλλά και τη συμβολή των μεταναστών στις οικονομίες και τις κοινωνίες των κρατών-μελών.
Διαβάστε επίσης: Η ΕΕ συμφώνησε για τον νέο κανονισμό επιστροφών
ΑΚΟΛΟΥΘΕΙΣΤΕ ΜΑΣ