Η κυβέρνηση Carney πέρασε νομοθεσία που επιτρέπει την έγκριση ακόμη και απαγορευμένων φυτοφαρμάκων για λόγους διατροφικής και οικονομικής ασφάλειας. Έντονες αντιδράσεις από επιστήμονες, γιατρούς και περιβαλλοντικές οργανώσεις στον Καναδά
Μία από τις πιο αμφιλεγόμενες νομοθετικές παρεμβάσεις των τελευταίων ετών στον Καναδά πέρασε σχεδόν απαρατήρητη μέσα στο πολυσέλιδο νομοσχέδιο C-30, προκαλώντας όμως έντονες αντιδράσεις από επιστήμονες, γιατρούς, περιβαλλοντικές οργανώσεις και κόμματα της αντιπολίτευσης.
Η κυβέρνηση εξασφάλισε την ψήφιση νομοθεσίας που δίνει στο ομοσπονδιακό υπουργικό συμβούλιο τη δυνατότητα να εγκρίνει τη χρήση φυτοφαρμάκων ακόμη και όταν η Health Canada έχει κρίνει ότι δεν πληρούν τα κριτήρια ασφάλειας για τη δημόσια υγεία ή το περιβάλλον.
Η διάταξη ενσωματώθηκε στο νομοσχέδιο C-30, το οποίο εγκρίθηκε από τη Βουλή των Κοινοτήτων και τη Γερουσία λίγο πριν τη θερινή διακοπή των εργασιών του Κοινοβουλίου.
Μια ιστορική αλλαγή στο καθεστώς έγκρισης φυτοφαρμάκων
Οι νέες ρυθμίσεις τροποποιούν ουσιαστικά τον Νόμο περί Ελέγχου Φυτοπροστατευτικών Προϊόντων (Pest Control Products Act), επιτρέποντας στην κυβέρνηση να εγκρίνει προσωρινά τη χρήση συγκεκριμένων φυτοφαρμάκων όταν θεωρεί ότι εξυπηρετούν λόγους «οικονομικής ασφάλειας» ή «διατροφικής ασφάλειας».
Το αξιοσημείωτο είναι ότι η νομοθεσία δεν προσδιορίζει με σαφήνεια τι ακριβώς συνιστά οικονομική ή διατροφική ασφάλεια, αφήνοντας σημαντικό περιθώριο πολιτικής ερμηνείας.
Παράλληλα, δίνεται η δυνατότητα έγκρισης ουσιών ακόμη και σε περιπτώσεις όπου η Health Canada έχει προηγουμένως απορρίψει σχετικό αίτημα, εφόσον η κυβέρνηση κρίνει ότι υπάρχει σοβαρή απειλή για τις καλλιέργειες ή την αγροτική παραγωγή. Η σχετική άδεια μπορεί να ισχύει έως και έξι χρόνια.
«Οι πολιτικοί υπερισχύουν της επιστήμης»
Η αντίδραση της επιστημονικής κοινότητας υπήρξε άμεση.
Περισσότεροι από επιστήμονες 13 πανεπιστημίων, περιβαλλοντικές οργανώσεις και ενώσεις γιατρών κατήγγειλαν τη μεταρρύθμιση ως τη σημαντικότερη αποδυνάμωση του καναδικού συστήματος ελέγχου φυτοφαρμάκων εδώ και δεκαετίες.
Ο δρ. Τρέβορ Χάνκοκ από την Καναδική Ένωση Ιατρών για το Περιβάλλον χαρακτήρισε τη νομοθεσία «εξαιρετικά ανησυχητική», υποστηρίζοντας ότι ουσιαστικά επιτρέπει στους πολιτικούς να παρακάμπτουν επιστημονικές αξιολογήσεις.
Ανάλογη ήταν και η παρέμβαση της γερουσιαστή Ρόζα Γκάλβεζ, ειδικής σε θέματα ρύπανσης και δημόσιας υγείας, η οποία προειδοποίησε ότι η νέα νομοθεσία μεταφέρει κρίσιμες αποφάσεις από τους επιστήμονες στους πολιτικούς.
Όπως υπογράμμισε, πληθαίνουν διεθνώς τα επιστημονικά δεδομένα που συνδέουν την έκθεση σε ορισμένα φυτοφάρμακα με αυξημένο κίνδυνο καρκίνου, νευρολογικών παθήσεων και αναπαραγωγικών διαταραχών.
Η κυβέρνηση επικαλείται την επισιτιστική ασφάλεια
Η κυβέρνηση Κάρνεϊ απορρίπτει τις κατηγορίες ότι επιχειρεί να αποδυναμώσει την επιστημονική αξιολόγηση.
Σύμφωνα με το υπουργείο Υγείας, οι νέες εξουσίες θα χρησιμοποιούνται μόνο σε εξαιρετικές περιστάσεις και με πλήρη διαφάνεια.
Η Οτάβα συνδέει την αλλαγή με τις αυξανόμενες προκλήσεις που αντιμετωπίζει ο αγροτικός τομέας λόγω της κλιματικής αλλαγής, των νέων ασθενειών στις καλλιέργειες και της ανάγκης διασφάλισης της εγχώριας παραγωγής τροφίμων.
Κυβερνητικοί αξιωματούχοι επισημαίνουν ότι η διατροφική ασφάλεια αποτελεί πλέον στρατηγική προτεραιότητα, ειδικά σε μια περίοδο κατά την οποία πολλές χώρες επανεξετάζουν την εξάρτησή τους από διεθνείς αλυσίδες εφοδιασμού.
Στο επίκεντρο και οι σχέσεις με τη βιομηχανία φυτοφαρμάκων
Νέα διάσταση στη συζήτηση προσθέτουν οι επαφές της κυβέρνησης με τον κλάδο των φυτοφαρμάκων.
Η CropLife Canada, η βασική οργάνωση εκπροσώπησης των μεγάλων εταιρειών φυτοπροστασίας, είχε χαιρετίσει δημόσια τις αλλαγές πριν ακόμη εγκριθούν.
Παράλληλα, στοιχεία από το μητρώο λόμπινγκ δείχνουν ότι στελέχη του υπουργείου Υγείας είχαν επανειλημμένες συναντήσεις με εκπροσώπους της βιομηχανίας κατά τους τελευταίους μήνες.
Η κυβέρνηση επιμένει ότι οι επαφές αυτές αποτελούν μέρος της συνήθους διαβούλευσης με όλους τους εμπλεκόμενους φορείς και δεν επηρέασαν τη νομοθετική διαδικασία.
Ένα νέο πεδίο πολιτικής σύγκρουσης
Η ψήφιση του νόμου αναμένεται να εξελιχθεί σε μία από τις σημαντικότερες πολιτικές αντιπαραθέσεις της κυβέρνησης Κάρνεϊ το επόμενο διάστημα.
Οι υποστηρικτές του μέτρου υποστηρίζουν ότι προσφέρει στην κυβέρνηση τα εργαλεία που χρειάζεται για να προστατεύσει την παραγωγή τροφίμων σε συνθήκες αυξανόμενων γεωπολιτικών και κλιματικών πιέσεων.
Οι επικριτές του, αντίθετα, προειδοποιούν ότι δημιουργεί ένα επικίνδυνο προηγούμενο, όπου πολιτικές αποφάσεις μπορούν να υπερισχύσουν επιστημονικών αξιολογήσεων σε ζητήματα που αφορούν άμεσα τη δημόσια υγεία και το περιβάλλον.
Διαβάστε επίσης: Δημόσια υγεία στον Καναδά: Αναμονές και υποστελέχωση
ΑΚΟΛΟΥΘΕΙΣΤΕ ΜΑΣ