Η νέα κούρσα ισχύος δεν γίνεται με όπλα αλλά με δίκτυα – Το μεγάλο σχέδιο της Ευρώπης έως το 2035 και το στοίχημα των 475 δισ. ευρώ
Η Ευρώπη βρίσκεται μπροστά σε μία από τις μεγαλύτερες επενδυτικές προκλήσεις της σύγχρονης ιστορίας της. Σε έναν κόσμο όπου η τεχνητή νοημοσύνη, τα δίκτυα 5G, τα data centers και οι ψηφιακές υποδομές εξελίσσονται σε νέα πεδία οικονομικής ισχύος, η Ευρωπαϊκή Ένωση καλείται να αποφασίσει εάν θα παραμείνει πρωταγωνιστής ή αν θα ακολουθεί τις εξελίξεις που διαμορφώνουν οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Ασία.
Η νέα έκθεση Mobile Economy Europe 2026 της GSMA αποτυπώνει με σαφήνεια το μέγεθος του διακυβεύματος. Οι κινητές επικοινωνίες δεν αποτελούν πλέον έναν απλό κλάδο της οικονομίας. Έχουν εξελιχθεί σε βασικό πυλώνα παραγωγικότητας, καινοτομίας και ανάπτυξης, συνεισφέροντας το 2025 περίπου 1,15 τρισ. ευρώ στην οικονομία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ποσό που αντιστοιχεί στο 6,1% του συνολικού ευρωπαϊκού ΑΕΠ.
Πρόκειται για μια αύξηση της τάξης του 14% σε σχέση με το προηγούμενο έτος, γεγονός που επιβεβαιώνει ότι η ψηφιακή οικονομία μετατρέπεται σταδιακά στον σημαντικότερο αναπτυξιακό μοχλό της Ευρώπης.
Τα κινητά δίκτυα παράγουν πλέον πλούτο αντίστοιχο με τις μεγαλύτερες ευρωπαϊκές οικονομίες
Το εντυπωσιακό στοιχείο της μελέτης δεν είναι μόνο το συνολικό οικονομικό αποτύπωμα του κλάδου αλλά και η προέλευση αυτής της αξίας.
Περίπου 820 δισ. ευρώ προέρχονται από τα οφέλη παραγωγικότητας που δημιουργούν οι κινητές επικοινωνίες σε όλους τους τομείς της οικονομίας. Από τη βιομηχανία και τις μεταφορές μέχρι το εμπόριο, τον τουρισμό και τις δημόσιες υπηρεσίες, η δυνατότητα άμεσης πρόσβασης σε δεδομένα, εφαρμογές και ψηφιακές υπηρεσίες αυξάνει την αποδοτικότητα και μειώνει το λειτουργικό κόστος.
Η GSMA εκτιμά ότι η συμβολή του κλάδου θα ξεπεράσει τα 1,6 τρισ. ευρώ έως το τέλος της δεκαετίας, μετατρέποντας τις τηλεπικοινωνίες σε έναν από τους σημαντικότερους παραγωγικούς τομείς της ευρωπαϊκής οικονομίας.
Σήμερα περισσότερες από 600 εκατομμύρια κινητές συνδέσεις λειτουργούν στην Ευρωπαϊκή Ένωση, ενώ πάνω από 370 εκατομμύρια Ευρωπαίοι χρησιμοποιούν κινητό διαδίκτυο σε καθημερινή βάση. Μέχρι το 2030 ο αριθμός αυτός αναμένεται να αυξηθεί περαιτέρω, ξεπερνώντας τα 380 εκατομμύρια άτομα.
Το 5G γίνεται η νέα ψηφιακή ραχοκοκαλιά της Ευρώπης
Το μεγάλο στοίχημα για την επόμενη πενταετία αφορά την πλήρη μετάβαση στα δίκτυα πέμπτης γενιάς.
Στο τέλος του 2025 σχεδόν οι μισές κινητές συνδέσεις στην Ευρώπη θα λειτουργούν μέσω δικτύων 5G. Μέχρι το 2030 το ποσοστό αυτό προβλέπεται να εκτιναχθεί στο 88%, αντιπροσωπεύοντας περίπου 530 εκατομμύρια συνδέσεις.
Η τεχνολογία 5G δεν αφορά μόνο ταχύτερο internet για τους καταναλωτές. Αποτελεί τη βάση πάνω στην οποία θα αναπτυχθούν οι εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης, τα αυτόνομα οχήματα, τα έξυπνα εργοστάσια, οι συνδεδεμένες μεταφορές και οι νέες υπηρεσίες ψηφιακής οικονομίας.
Η Ευρώπη, ωστόσο, κινείται με πιο αργούς ρυθμούς σε σχέση με τις Ηνωμένες Πολιτείες, τη Νότια Κορέα, την Ιαπωνία και την Κίνα, γεγονός που αυξάνει την πίεση για ταχύτερη υλοποίηση των επενδυτικών σχεδίων.
Το σχέδιο των 475 δισ. ευρώ που θα κρίνει το μέλλον της ευρωπαϊκής ανταγωνιστικότητας
Η GSMA προειδοποιεί ότι οι επενδύσεις που πραγματοποιούνται σήμερα δεν επαρκούν για να διασφαλίσουν ηγετικό ρόλο στην Ευρώπη.
Οι τηλεπικοινωνιακοί πάροχοι αναμένεται να επενδύσουν περίπου 270 δισ. ευρώ την περίοδο 2026-2036 για τη συντήρηση, αναβάθμιση και αντικατάσταση των υφιστάμενων δικτύων.
Το ποσό αυτό επαρκεί για να διατηρηθούν οι υπάρχουσες υποδομές, όχι όμως για να μετατραπεί η Ευρώπη σε παγκόσμιο τεχνολογικό ηγέτη.
Για να επιτευχθεί αυτός ο στόχος απαιτούνται επιπλέον 200 δισ. ευρώ, ανεβάζοντας το συνολικό επενδυτικό πακέτο στα 475 δισ. ευρώ μέσα στην επόμενη δεκαετία.
Η πρόκληση δεν αφορά μόνο την εξεύρεση κεφαλαίων. Αφορά και τη δημιουργία ενός πιο ευέλικτου ρυθμιστικού πλαισίου που θα επιτρέψει στους παρόχους να επενδύσουν με ταχύτητα και κλίμακα αντίστοιχη με εκείνη των ανταγωνιστών τους σε Αμερική και Ασία.
Αντι-drone συστήματα, κυβερνοασφάλεια και δορυφορικά δίκτυα
Ένα μεγάλο μέρος των επενδύσεων αφορά την ανθεκτικότητα των υποδομών.
Η GSMA υπολογίζει ότι απαιτούνται περίπου 38 δισ. ευρώ για τη θωράκιση των τηλεπικοινωνιακών δικτύων απέναντι σε φυσικές καταστροφές, κυβερνοεπιθέσεις και γεωπολιτικές κρίσεις.
Οι επενδύσεις αυτές περιλαμβάνουν προηγμένα συστήματα κυβερνοασφάλειας, μεγαλύτερη ενεργειακή αυτονομία στα δίκτυα, εφεδρικές δορυφορικές συνδέσεις και νέα μοντέλα λειτουργίας που θα επιτρέπουν τη διατήρηση της συνδεσιμότητας ακόμη και σε περιόδους κρίσεων.
Η έννοια της ψηφιακής ασφάλειας αποκτά πλέον αντίστοιχη σημασία με εκείνη της ενεργειακής ασφάλειας, καθώς τα δίκτυα αποτελούν κρίσιμες εθνικές υποδομές.
Η τεχνητή νοημοσύνη αλλάζει τους κανόνες του παιχνιδιού
Ένα ακόμη μεγάλο κεφάλαιο αφορά την τεχνητή νοημοσύνη.
Οι τηλεπικοινωνιακοί πάροχοι εκτιμάται ότι θα χρειαστεί να επενδύσουν περίπου 28 δισ. ευρώ επιπλέον για να δημιουργήσουν δίκτυα ικανά να υποστηρίξουν τις εφαρμογές της νέας εποχής.
Η AI αναμένεται να μεταμορφώσει τον τρόπο λειτουργίας των δικτύων, αυτοματοποιώντας διαδικασίες, μειώνοντας λειτουργικά κόστη και βελτιώνοντας την ενεργειακή αποδοτικότητα.
Παράλληλα, θα δημιουργήσει νέες πηγές εσόδων μέσω προηγμένων επιχειρηματικών υπηρεσιών, έξυπνων βιομηχανικών εφαρμογών και νέων ψηφιακών οικοσυστημάτων.
Οι μεταφορές γίνονται το μεγαλύτερο πεδίο επενδύσεων
Το μεγαλύτερο κομμάτι του επενδυτικού πακέτου αφορά τις μεταφορές.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει θέσει ως στρατηγικό στόχο την πλήρη κάλυψη των βασικών ευρωπαϊκών διαδρόμων μεταφορών με δίκτυα 5G.
Για την υλοποίηση του σχεδίου απαιτούνται επενδύσεις άνω των 104 δισ. ευρώ, οι οποίες θα κατευθυνθούν σε αυτοκινητοδρόμους, σιδηροδρομικά δίκτυα και μεγάλα εμπορικά και μεταφορικά κέντρα.
Οι υποδομές αυτές θεωρούνται απαραίτητες για την ανάπτυξη αυτόνομων οχημάτων, έξυπνων logistics και συνδεδεμένων συστημάτων μετακίνησης που θα αποτελέσουν τη βάση της ευρωπαϊκής οικονομίας τις επόμενες δεκαετίες.
Ψηφιακή κυριαρχία ή τεχνολογική εξάρτηση;
Πίσω από τους αριθμούς κρύβεται ένα βαθύτερο γεωοικονομικό ερώτημα.
Η Ευρώπη επιδιώκει να αποκτήσει μεγαλύτερη ψηφιακή αυτονομία σε μια περίοδο όπου η παγκόσμια τεχνολογική ισχύς συγκεντρώνεται σε λίγους παίκτες. Η ανάπτυξη εφαρμογών τεχνητής νοημοσύνης, υπηρεσιών cloud και προηγμένων δικτύων καθιστά τις τηλεπικοινωνιακές υποδομές στρατηγικό περιουσιακό στοιχείο.
Η μάχη δεν αφορά μόνο ταχύτερες συνδέσεις ή καλύτερη κάλυψη. Αφορά το ποιος θα ελέγχει τις υποδομές πάνω στις οποίες θα λειτουργεί η οικονομία του μέλλοντος.
Η έκθεση της GSMA στέλνει ένα σαφές μήνυμα προς τις Βρυξέλλες και τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις και δεν είναι άλλο από το ότι η επόμενη δεκαετία θα καθορίσει εάν η Ευρώπη θα εξελιχθεί σε παγκόσμιο τεχνολογικό πρωταγωνιστή ή αν θα παρακολουθεί τις εξελίξεις από τη δεύτερη γραμμή πίσω από τις Ηνωμένες Πολιτείες και την Ανατολική Ασία.
Διαβάστε επίσης: Ψηφιακό ευρώ Vs stablecoins: Η μάχη για το χρήμα του μέλλοντος και ο φόβος της Ευρώπης απέναντι στις Big Tech
ΑΚΟΛΟΥΘΕΙΣΤΕ ΜΑΣ