Η πρώην καγκελάριος αναγνώρισε ότι οι επιλογές που έγιναν κατά τη διάρκεια της μεταναστευτικής κρίσης του 2015 συνέβαλαν στην ενίσχυση της ακροδεξιάς.
Δέκα χρόνια μετά την απόφαση που σημάδεψε τη σύγχρονη ιστορία της Γερμανίας και της Ευρώπης, η Άνγκελα Μέρκελ προχώρησε σε μια παραδοχή που ήδη προκαλεί πολιτικές συζητήσεις.
Η πρώην καγκελάριος αναγνώρισε ότι οι επιλογές που έγιναν κατά τη διάρκεια της μεταναστευτικής κρίσης του 2015 συνέβαλαν στην ενίσχυση της Ακροδεξιάς, αν και εξακολουθεί να θεωρεί πως η στάση που κράτησε τότε ήταν ηθικά και πολιτικά σωστή.
Η τοποθέτησή της έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία τα κόμματα της Δεξιάς και της Ακροδεξιάς καταγράφουν ιστορικά ποσοστά σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες, με το μεταναστευτικό να βρίσκεται ξανά στην κορυφή της πολιτικής ατζέντας.
Η απόφαση που άλλαξε την Ευρώπη
Το καλοκαίρι του 2015 η Γερμανία άνοιξε τις πύλες της σε εκατοντάδες χιλιάδες πρόσφυγες και μετανάστες, κυρίως από τη Συρία, το Αφγανιστάν και το Ιράκ.
Η εικόνα της Μέρκελ να υπερασπίζεται την περίφημη φράση «Wir schaffen das» («Θα τα καταφέρουμε») έγινε σύμβολο μιας Ευρώπης που επέλεγε τότε να αντιμετωπίσει την κρίση με ανθρωπιστικούς όρους. Μέσα σε λίγα χρόνια περισσότεροι από ένα εκατομμύριο πρόσφυγες και αιτούντες άσυλο εγκαταστάθηκαν στη Γερμανία.
Για πολλούς Ευρωπαίους η απόφαση αυτή αποτέλεσε παράδειγμα αλληλεγγύης. Για άλλους, όμως, ήταν η στιγμή που άρχισε να αλλάζει ριζικά ο πολιτικός χάρτης της ηπείρου.
Η άνοδος της AfD και η αλλαγή του πολιτικού σκηνικού
Την περίοδο που η Μέρκελ άνοιγε τα σύνορα, το κόμμα Εναλλακτική για τη Γερμανία (AfD) κινούνταν σε χαμηλά ποσοστά και αποτελούσε κυρίως μια αντιευρωπαϊκή πολιτική δύναμη.
Η μεταναστευτική κρίση άλλαξε τα δεδομένα.
Η AfD μετέφερε το κέντρο βάρους της πολιτικής της στην αντίθεση προς τη μετανάστευση και κατάφερε να προσελκύσει εκατομμύρια ψηφοφόρους που θεωρούσαν ότι η γερμανική κυβέρνηση είχε χάσει τον έλεγχο των συνόρων. Μέσα σε λίγα χρόνια μετατράπηκε σε μία από τις ισχυρότερες πολιτικές δυνάμεις της χώρας και σήμερα αποτελεί βασικό πρωταγωνιστή της γερμανικής πολιτικής σκηνής.
Πολλοί αναλυτές θεωρούν ότι η μεταναστευτική κρίση του 2015 υπήρξε το γεγονός που έδωσε την απαραίτητη ώθηση όχι μόνο στην AfD αλλά και σε αντίστοιχα κόμματα σε ολόκληρη την Ευρώπη.
Η Μέρκελ δεν μετανιώνει
Παρά την παραδοχή της για τις πολιτικές συνέπειες των αποφάσεών της, η πρώην καγκελάριος επιμένει ότι δεν θα ενεργούσε διαφορετικά.
Όπως έχει δηλώσει επανειλημμένα, εξακολουθεί να πιστεύει ότι οι άνθρωποι που εγκαταλείπουν τις πατρίδες τους εξαιτίας πολέμων και διώξεων δικαιούνται προστασία και ότι η Γερμανία όφειλε να ανταποκριθεί στην ανθρωπιστική πρόκληση της εποχής.
Την ίδια στιγμή, ωστόσο, αναγνωρίζει ότι η ενσωμάτωση μεγάλων πληθυσμών υπήρξε πιο δύσκολη από όσο υπολογιζόταν αρχικά και ότι ζητήματα όπως οι επιστροφές απορριφθέντων αιτούντων άσυλο εξακολουθούν να απασχολούν τη γερμανική κοινωνία.
Από τη Γερμανία σε ολόκληρη την Ευρώπη
Η συζήτηση που άνοιξε η Μέρκελ ξεπερνά τα γερμανικά σύνορα.
Από τη Γαλλία και την Ολλανδία μέχρι την Αυστρία, τη Σουηδία και την Ιταλία, τα κόμματα που ζητούν αυστηρότερη μεταναστευτική πολιτική ενισχύονται διαρκώς. Η παράτυπη μετανάστευση, οι πιέσεις στα συστήματα ασύλου, η ασφάλεια και η κοινωνική συνοχή βρίσκονται πλέον στο επίκεντρο των εκλογικών αναμετρήσεων σε ολόκληρη την ήπειρο.
Δεν είναι τυχαίο ότι αρκετές ευρωπαϊκές κυβερνήσεις που παλαιότερα υποστήριζαν πιο ανοιχτές πολιτικές έχουν πλέον υιοθετήσει αυστηρότερη γραμμή στα σύνορα, στις επιστροφές και στις διαδικασίες ασύλου.
ΑΚΟΛΟΥΘΕΙΣΤΕ ΜΑΣ