Η παραγωγικότητα των επιχειρήσεων υποχώρησε για δεύτερο συνεχόμενο 3μηνο, ενώ το κόστος εργασίας αυξάνεται. Οι οικονομολόγοι μιλούν για τη μεγαλύτερη διαρθρωτική απειλή της καναδικής οικονομίας
Ένα από τα σοβαρότερα και πιο διαχρονικά προβλήματα της καναδικής οικονομίας επιστρέφει με μεγαλύτερη ένταση στο προσκήνιο. Τα νέα στοιχεία της Στατιστικής Υπηρεσίας του Καναδά δείχνουν ότι η παραγωγικότητα των επιχειρήσεων υποχώρησε για δεύτερο συνεχόμενο τρίμηνο στις αρχές του 2026, την ώρα που το κόστος εργασίας συνεχίζει να αυξάνεται, επιβαρύνοντας περαιτέρω την ανταγωνιστικότητα της χώρας.
Η εξέλιξη έρχεται σε μια ιδιαίτερα δύσκολη συγκυρία. Ο Καναδάς βρίσκεται αντιμέτωπος με επιβράδυνση της οικονομικής δραστηριότητας, αδύναμες επιχειρηματικές επενδύσεις και παρατεταμένη αβεβαιότητα στις εμπορικές σχέσεις με τις Ηνωμένες Πολιτείες. Παράλληλα, η κυβέρνηση προχωρά σε περιορισμό της μετανάστευσης, γεγονός που αναμένεται να μειώσει τον ρυθμό αύξησης του εργατικού δυναμικού τα επόμενα χρόνια.
Τα στοιχεία είναι αποκαλυπτικά. Η παραγωγικότητα των καναδικών επιχειρήσεων μειώθηκε κατά 0,5% το πρώτο τρίμηνο του έτους, μετά από πτώση 0,3% το προηγούμενο τρίμηνο. Την ίδια στιγμή, οι ώρες εργασίας αυξήθηκαν κατά 0,4%, γεγονός που σημαίνει ότι η οικονομία χρειάστηκε περισσότερο εργατικό χρόνο για να παράγει μικρότερο οικονομικό αποτέλεσμα.
Πρόκειται για μια εξέλιξη που οι οικονομολόγοι θεωρούν ιδιαίτερα ανησυχητική, καθώς η παραγωγικότητα αποτελεί τον βασικό μηχανισμό μέσω του οποίου αυξάνονται τα εισοδήματα, βελτιώνεται το βιοτικό επίπεδο και ενισχύεται η μακροπρόθεσμη ανάπτυξη.
Το κόστος εργασίας εκτοξεύεται και πιέζει την ανταγωνιστικότητα
Ακόμη μεγαλύτερο προβληματισμό προκαλεί η ταυτόχρονη άνοδος του μοναδιαίου κόστους εργασίας. Ενώ η παραγωγικότητα υποχωρεί, οι αμοιβές συνεχίζουν να αυξάνονται.
Η ωριαία αποζημίωση των εργαζομένων αυξήθηκε κατά 0,9% το πρώτο τρίμηνο, οδηγώντας το μοναδιαίο κόστος εργασίας σε άνοδο 1,4%, που αποτελεί την τέταρτη συνεχόμενη τριμηνιαία αύξηση. Με απλά λόγια, οι επιχειρήσεις πληρώνουν περισσότερα για να παράγουν λιγότερο.
Η εικόνα αυτή είναι ιδιαίτερα ανησυχητική για μια οικονομία που ήδη δυσκολεύεται να ανταγωνιστεί τις Ηνωμένες Πολιτείες. Σύμφωνα με την OECD, ο Καναδάς εμφανίζει εδώ και χρόνια σημαντική υστέρηση στην παραγωγικότητα έναντι των περισσότερων ανεπτυγμένων οικονομιών. Το 2023 κάθε ώρα εργασίας στον Καναδά παρήγαγε αγαθά και υπηρεσίες αξίας περίπου 74,7 δολαρίων, έναντι 97 δολαρίων στις ΗΠΑ.
Το πρόβλημα δεν είναι καινούργιο. Οι επιδόσεις της χώρας στην παραγωγικότητα υπολείπονται των ανταγωνιστών της εδώ και δύο δεκαετίες, όμως οι σημερινές συνθήκες απειλούν να διευρύνουν ακόμη περισσότερο το χάσμα. Η αβεβαιότητα που προκαλεί ο εμπορικός πόλεμος με τις ΗΠΑ αποθαρρύνει τις επιχειρήσεις από το να επενδύσουν σε τεχνολογικό εξοπλισμό, αυτοματοποίηση και καινοτομία, που αποτελούν τους βασικούς μοχλούς αύξησης της παραγωγικότητας.
Δεν είναι τυχαίο ότι η Τράπεζα του Καναδά έχει χαρακτηρίσει επανειλημμένα την αδύναμη παραγωγικότητα ως την «Αχίλλειο πτέρνα» της οικονομίας, προειδοποιώντας ότι χωρίς βελτίωση των επενδύσεων και της καινοτομίας θα είναι δύσκολο να διατηρηθούν υψηλοί ρυθμοί ανάπτυξης και αύξησης των εισοδημάτων.
Το μεγάλο στοίχημα της επόμενης δεκαετίας
Η πτώση της παραγωγικότητας αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία καθώς συμπίπτει με μια περίοδο σημαντικών δημογραφικών αλλαγών. Η γήρανση του πληθυσμού επιταχύνεται, οι συνταξιοδοτήσεις αυξάνονται και η κυβέρνηση επιδιώκει χαμηλότερους ρυθμούς μετανάστευσης για να περιορίσει τις πιέσεις στη στεγαστική αγορά και τις δημόσιες υπηρεσίες.
Σε αυτό το περιβάλλον, η οικονομική ανάπτυξη δεν θα μπορεί πλέον να βασίζεται στην αύξηση του πληθυσμού ή του αριθμού των εργαζομένων. Θα εξαρτάται όλο και περισσότερο από το πόσο παραγωγικοί γίνονται οι εργαζόμενοι και οι επιχειρήσεις.
Το πρόβλημα είναι ότι οι επενδύσεις παραμένουν υποτονικές. Η καναδική οικονομία έχει ήδη περάσει τρεις περιόδους συρρίκνωσης του ΑΕΠ μέσα στα τελευταία πέντε τρίμηνα, ενώ οι επιχειρηματικές επενδύσεις εμφανίζουν αδυναμία παρά τα υψηλά εταιρικά κέρδη σε ορισμένους κλάδους.
Για πολλούς οικονομολόγους, η συζήτηση γύρω από την παραγωγικότητα δεν είναι πλέον μια τεχνική στατιστική άσκηση. Είναι το κεντρικό οικονομικό ζήτημα της χώρας. Αν ο Καναδάς δεν καταφέρει να αυξήσει την παραγωγή ανά εργαζόμενο, να επιταχύνει την υιοθέτηση νέων τεχνολογιών και να δημιουργήσει ένα πιο φιλικό περιβάλλον για επενδύσεις, θα δυσκολευτεί να διατηρήσει το βιοτικό επίπεδο των πολιτών του σε μια εποχή εντεινόμενου διεθνούς ανταγωνισμού.
Η νέα έκθεση της Στατιστικής Υπηρεσίας αποτελεί ακόμη μία υπενθύμιση ότι η μάχη για την ανταγωνιστικότητα του Καναδά δεν θα κριθεί μόνο από τους δασμούς ή τις εμπορικές συμφωνίες. Θα κριθεί κυρίως από την ικανότητα της οικονομίας να παράγει περισσότερο πλούτο με τους ίδιους πόρους.
Διαβάστε επίσης: ΟΟΣΑ: Ανάκαμψη της καναδικής οικονομίας μετά την τεχνική ύφεση – Ανάπτυξη έως το 2027
ΑΚΟΛΟΥΘΕΙΣΤΕ ΜΑΣ