Σημαντικές παρεμβάσεις προτείνονται στο άρθρο 86, που αφορά την ποινική ευθύνη των μελών της κυβέρνησης.
Την πρότασή της για τη νέα Συνταγματική Αναθεώρηση κατέθεσε η Νέα Δημοκρατία, ανοίγοντας επίσημα τη σχετική κοινοβουλευτική διαδικασία. Το κυβερνών κόμμα προτείνει την αναθεώρηση 30 άρθρων του Συντάγματος, με στόχο –όπως υποστηρίζει– τον εκσυγχρονισμό της λειτουργίας του κράτους, την ενίσχυση των θεσμών, τη βελτίωση της απονομής της Δικαιοσύνης και την προσαρμογή της χώρας στις νέες τεχνολογικές και κοινωνικές προκλήσεις.
Στην καρδιά των προτάσεων βρίσκονται αλλαγές που αφορούν τον τρόπο λειτουργίας της Δικαιοσύνης, την ευθύνη των υπουργών, την εκλογή του Προέδρου της Δημοκρατίας, την τριτοβάθμια εκπαίδευση, αλλά και ζητήματα όπως η Τεχνητή Νοημοσύνη και η επιστολική ψήφος.
Μη κρατικά πανεπιστήμια και αλλαγές στην Παιδεία
Η πλέον εμβληματική πρόταση αφορά το άρθρο 16 του Συντάγματος. Η Νέα Δημοκρατία εισηγείται την άρση του αποκλειστικού κρατικού μονοπωλίου στην ανώτατη εκπαίδευση, ώστε να επιτραπεί η λειτουργία μη κρατικών, μη κερδοσκοπικών πανεπιστημίων στην Ελλάδα. Παράλληλα προτείνεται η επέκταση της υποχρεωτικής εκπαίδευσης από τα εννέα στα έντεκα έτη, καθώς και η συνταγματική κατοχύρωση της προστασίας και διάδοσης της ελληνικής γλώσσας.
Αλλαγές στον νόμο περί ευθύνης υπουργών
Σημαντικές παρεμβάσεις προτείνονται στο άρθρο 86, που αφορά την ποινική ευθύνη των μελών της κυβέρνησης. Η πρόταση προβλέπει την κατάργηση της σημερινής διαδικασίας κατά την οποία η Βουλή έχει καθοριστικό ρόλο στην προκαταρκτική εξέταση υποθέσεων υπουργών.
Σύμφωνα με το σχέδιο της ΝΔ, η διερεύνηση θα ανατίθεται σε ανώτατους δικαστικούς λειτουργούς, ενώ η Βουλή θα διατηρεί την αρμοδιότητα λήψης της τελικής απόφασης για την άσκηση δίωξης. Η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι η αλλαγή αυτή ενισχύει την ανεξαρτησία της Δικαιοσύνης και περιορίζει τις πολιτικές παρεμβάσεις στη διαδικασία.
Εξαετής θητεία για τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας
Η Νέα Δημοκρατία προτείνει επίσης αλλαγή στον θεσμό του Προέδρου της Δημοκρατίας, με καθιέρωση μίας και μοναδικής εξαετούς θητείας αντί της δυνατότητας επανεκλογής. Σύμφωνα με την κυβερνητική επιχειρηματολογία, η συγκεκριμένη πρόταση ενισχύει τον υπερκομματικό χαρακτήρα του ανώτατου πολιτειακού άρχοντα και αποτρέπει πολιτικές σκοπιμότητες που συνδέονται με ενδεχόμενη δεύτερη θητεία.
Επιστολική ψήφος και εκλογικό σύστημα
Στο πεδίο των εκλογικών διαδικασιών προτείνεται η συνταγματική κατοχύρωση της επιστολικής ψήφου όχι μόνο για τους Έλληνες του εξωτερικού αλλά και για εκλογείς που βρίσκονται εντός της χώρας. Παράλληλα, η Νέα Δημοκρατία εισηγείται αλλαγές στο άρθρο που αφορά το εκλογικό σύστημα, ώστε να διασφαλίζεται ταυτόχρονα η αναλογική εκπροσώπηση και η κυβερνησιμότητα της χώρας.
Δικαιοσύνη και ανεξάρτητες αρχές
Μεταξύ των προτάσεων περιλαμβάνεται η μεγαλύτερη συμμετοχή των δικαστικών λειτουργών στην επιλογή της ηγεσίας των ανώτατων δικαστηρίων, με στόχο –όπως αναφέρεται– την ενίσχυση της ανεξαρτησίας της Δικαιοσύνης. Παράλληλα προβλέπονται αλλαγές στον τρόπο επιλογής των επικεφαλής των Ανεξάρτητων Αρχών, μέσω διαδικασιών που θα περιλαμβάνουν αξιολόγηση υποψηφίων και αυξημένα κριτήρια διαφάνειας.
Η Τεχνητή Νοημοσύνη μπαίνει στο Σύνταγμα
Για πρώτη φορά προτείνεται η εισαγωγή ειδικής συνταγματικής πρόβλεψης για την Τεχνητή Νοημοσύνη. Η πρόταση προβλέπει ότι η ανάπτυξη και χρήση των νέων τεχνολογιών θα πρέπει να υπηρετεί την προστασία των δικαιωμάτων και των ελευθεριών του ανθρώπου, ενώ θα λαμβάνονται μέτρα για την αντιμετώπιση πιθανών κινδύνων από την ανεξέλεγκτη χρήση τους.
Η πρόταση της Νέας Δημοκρατίας αποτελεί το πρώτο βήμα της διαδικασίας για τη νέα Συνταγματική Αναθεώρηση, η οποία αναμένεται να αποτελέσει ένα από τα σημαντικότερα πεδία πολιτικής αντιπαράθεσης το επόμενο διάστημα, καθώς τα κόμματα θα κληθούν να τοποθετηθούν απέναντι στις προτεινόμενες αλλαγές που αγγίζουν κρίσιμους θεσμούς του πολιτεύματος.
ΑΚΟΛΟΥΘΕΙΣΤΕ ΜΑΣ