Ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας προειδοποιεί ότι η κρίση στη Μέση Ανατολή αναδιαμορφώνει τις παγκόσμιες ενεργειακές στρατηγικές – Τι αλλάζει σε LNG, ΑΠΕ και άνθρακα
Η νέα πολεμική κρίση στη Μέση Ανατολή επιταχύνει δραματικά τον επανασχεδιασμό της παγκόσμιας ενεργειακής στρατηγικής, με κυβερνήσεις και ενεργειακούς κολοσσούς να αναζητούν επειγόντως νέες πηγές τροφοδοσίας, εναλλακτικές διαδρομές μεταφοράς και μεγαλύτερη ενεργειακή αυτάρκεια.
Ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας (IEA) προειδοποιεί ότι ο πλανήτης βιώνει τη σοβαρότερη κρίση ενεργειακής ασφάλειας των τελευταίων δεκαετιών, συγκρίνοντας την τρέχουσα κατάσταση με τις πετρελαϊκές αναταράξεις της δεκαετίας του 1970.
Ο εκτελεστικός διευθυντής του Οργανισμού, Φατίχ Μπιρόλ, τόνισε ότι η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή αναμένεται να αναδιαμορφώσει σε παγκόσμια κλίμακα τις ενεργειακές επενδύσεις, αλλάζοντας τις στρατηγικές τόσο των κρατών όσο και των επιχειρήσεων.
Όπως σημείωσε, παραγωγές και καταναλώτριες χώρες επιταχύνουν πλέον την ανάπτυξη νέων αγωγών, ενεργειακών υποδομών και εναλλακτικών οδών ανεφοδιασμού, ενώ παράλληλα στρέφονται όλο και περισσότερο σε εγχώριες πηγές ενέργειας ώστε να μειώσουν την εξάρτησή τους από γεωπολιτικά ασταθείς περιοχές.
Η εικόνα αυτή αποτυπώνεται ξεκάθαρα και στις παγκόσμιες επενδύσεις. Ο IEA εκτιμά ότι οι συνολικές ενεργειακές δαπάνες θα φτάσουν το 2026 τα 3,4 τρισ. δολάρια, επιβεβαιώνοντας ότι η ενεργειακή ασφάλεια μετατρέπεται ξανά σε κορυφαία γεωπολιτική και οικονομική προτεραιότητα.
LNG, ανανεώσιμες και πυρηνικά στο επίκεντρο της νέας ενεργειακής στρατηγικής
Από τα 3,4 τρισ. δολάρια που αναμένεται να επενδυθούν παγκοσμίως, περίπου 2,2 τρισ. θα κατευθυνθούν σε ηλεκτρικά δίκτυα, αποθήκευση ενέργειας, καύσιμα χαμηλών εκπομπών, πυρηνική ενέργεια, ΑΠΕ και έργα εξηλεκτρισμού.
Η έκθεση του IEA δείχνει ότι η ενεργειακή μετάβαση όχι μόνο δεν επιβραδύνεται λόγω της κρίσης, αλλά σε αρκετές περιπτώσεις επιταχύνεται, καθώς πολλές χώρες επιδιώκουν να μειώσουν την εξάρτησή τους από εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα.
Οι επενδύσεις στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας αναμένεται να φτάσουν τα 665 δισ. δολάρια μέσα στο 2026, με την ηλιακή ενέργεια να απορροφά πάνω από τα μισά κεφάλαια.
Παράλληλα, η πυρηνική ενέργεια επιστρέφει δυναμικά στο παγκόσμιο ενεργειακό μείγμα, με τις επενδύσεις να ξεπερνούν τα 80 δισ. δολάρια ετησίως, καθώς αρκετές κυβερνήσεις αντιμετωπίζουν πλέον τα πυρηνικά ως εργαλείο ενεργειακής ασφάλειας και σταθερότητας.
Την ίδια ώρα, η αγορά φυσικού αερίου γνωρίζει νέα επενδυτική έκρηξη. Ο IEA προβλέπει ότι οι επενδύσεις στο gas sector θα φτάσουν τα 330 δισ. δολάρια -το υψηλότερο επίπεδο της τελευταίας δεκαετίας- κυρίως λόγω του νέου κύματος εξαγωγών LNG από τις ΗΠΑ και το Κατάρ.
Η κρίση στη Μέση Ανατολή ενισχύει ακόμη περισσότερο τη στρατηγική σημασία του LNG, καθώς οι εισαγωγικές χώρες αναζητούν ευελιξία και διαφοροποίηση πηγών προμήθειας.
Το παράδοξο του πετρελαίου και η επιστροφή του άνθρακα
Παρά την άνοδο των τιμών του αργού λόγω των εξελίξεων στο Ορμούζ και στον Περσικό Κόλπο, οι επενδύσεις στο πετρέλαιο αναμένεται να υποχωρήσουν για τρίτη συνεχόμενη χρονιά, πέφτοντας κάτω από τα 500 δισ. δολάρια.
Ο ΔΟΕ εξηγεί ότι οι ενεργειακοί όμιλοι εμφανίζονται επιφυλακτικοί απέναντι στη βιωσιμότητα της ανόδου των τιμών, ενώ η αβεβαιότητα για τη διάρκεια της κρίσης και τα προβλήματα στην αγορά θαλάσσιων πλατφορμών περιορίζουν τα νέα projects εκτός Μέσης Ανατολής.
Την ίδια στιγμή, όμως, η ενεργειακή ανασφάλεια επαναφέρει και τον άνθρακα στο προσκήνιο. Οι επενδύσεις στον κλάδο αναμένεται να αγγίξουν τα 180 δισ. δολάρια, το υψηλότερο επίπεδο από το 2012.
Η Κίνα αναμένεται να καλύψει σχεδόν το 70% των παγκόσμιων δαπανών στον άνθρακα, ενώ αρκετές ασιατικές οικονομίες εξετάζουν παράταση λειτουργίας υφιστάμενων ανθρακικών μονάδων ώστε να θωρακίσουν την ενεργειακή τους επάρκεια.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται επίσης στα ηλεκτρικά δίκτυα και στην αποθήκευση ενέργειας. Οι επενδύσεις στις ηλεκτρικές υποδομές αναμένεται να φτάσουν σχεδόν τα 1,6 τρισ. δολάρια, ενώ οι δαπάνες για μπαταρίες και αποθήκευση ηλεκτρικής ενέργειας θα ξεπεράσουν τα 100 δισ. δολάρια.
Το συνολικό μήνυμα του IEA είναι σαφές. Η νέα κρίση στη Μέση Ανατολή δεν προκαλεί απλώς αναστάτωση στις αγορές, αλλά επιταχύνει τη μετάβαση σε ένα νέο παγκόσμιο ενεργειακό μοντέλο, όπου η ασφάλεια εφοδιασμού αποκτά ξανά καθοριστική σημασία.
Διαβάστε επίσης: ΕΕ προς κράτη: Πάρτε μέτρα για εξοικονόμηση ενέργειας
ΑΚΟΛΟΥΘΕΙΣΤΕ ΜΑΣ