Ο Οικουμενικός Πατριάρχης εξηγεί γιατί ελήφθη η δύσκολη απόφαση για την αξιοποίηση του ιστορικού ξύλινου κτιρίου, μιλά για τις αποτυχημένες προσπάθειες διάσωσης και αναφέρεται στον συμβολισμό της ελληνοτουρκικής συνεργασίας.
Το ιστορικό Ελληνορθόδοξο Ορφανοτροφείο της Πριγκήπου, ένα από τα μεγαλύτερα ξύλινα κτίρια της Ευρώπης και σύμβολο της ρωμαίικης παρουσίας στα Πριγκηπόννησα, φαίνεται πως εισέρχεται σε μια νέα περίοδο της μακραίωνης ιστορίας του.
Η απόφαση για τη μετατροπή του σε ξενοδοχείο ανακοινώθηκε από τον Οικουμενικό Πατριάρχη Βαρθολομαίο κατά τη διάρκεια των εγκαινίων έκθεσης αφιερωμένης στην ιστορία του κτιρίου, η οποία φιλοξενείται στο μουσείο της Πριγκήπου.
Η έκθεση οργανώθηκε από το Ίδρυμα Νήσων με τη συνδρομή ιστορικών, ερευνητών και εκπροσώπων του Πατριαρχείου και αποτέλεσε αφορμή όχι μόνο για μια αναδρομή στο παρελθόν του Ορφανοτροφείου αλλά και για την παρουσίαση του σχεδίου που αφορά το μέλλον του.
Στην ομιλία του, ο Πατριάρχης Βαρθολομαίος αναφέρθηκε με συγκίνηση στη μεγάλη προσφορά του κτιρίου προς την ομογένεια και στα παιδιά που μεγάλωσαν στους χώρους του επί δεκαετίες.
Η ομιλία του Πατριάρχη
«Απόψε σε αυτό το ανοιξιάτικο βραδινό βρίσκομαι ανάμεσα στους Πριγκηπιανούς, στους νησιώτες, στους συμπολίτες μας, μαζί με τον αγαπητό αδελφό Άγιο Πριγκηπονήσων, τον κύριο Δήμαρχο και όλους εσάς τους εκλεκτούς παρόντας και μοιραζόμαστε ένα κοινό ενδιαφέρον, μια αγάπη, μια στοργή για αυτό το επιβλητικό κτίριο του Ορφανοτροφείου μας, που κράτησε μέσα στην αγκαλιά του τόσα ορφανά παιδιά της ομογένειας επί πολλές δεκαετίες».
Ο Πατριάρχης στάθηκε ιδιαίτερα στη συμβολή της Ελένης Ζαρίφη, η οποία είχε αγοράσει το κτίριο και το είχε προσφέρει στην Εκκλησία για να λειτουργήσει ως ορφανοτροφείο.
«Μακαρίζουμε την αείμνηστη Ελένη Ζαρίφη, η οποία το αγόρασε και το προσέφερε στην Εκκλησία για να γίνει ορφανοτροφείο. Θυμούμαστε με ευγνωμοσύνη όλους τους διευθυντάς και τους δασκάλους που προστάτευσαν και μόρφωσαν τα παιδιά της ομογενείας στον λόφο του Χριστού».
Στη συνέχεια, ο Οικουμενικός Πατριάρχης μοιράστηκε προσωπικές αναμνήσεις από τα μαθητικά του χρόνια στη Θεολογική Σχολή της Χάλκης, όταν επισκεπτόταν συχνά το Ορφανοτροφείο και περνούσε χρόνο με τα παιδιά που ζούσαν εκεί.
«Όταν ήμουν μαθητής στη Χάλκη, πολλές φορές Κυριακή απόγευμα, μετά τη λειτουργία και το φαγητό, ο επιμελητής της Σχολής, ο εκάστοτε, όποιος ήταν, μας έφερνε όλους μαζί τους μαθητάς της Χάλκης, ανεβαίναμε στο Ορφανοτροφείο, κάναμε παρέα με τα ορφανά παιδιά, παίζαμε μαζί τους μπάλα και έχω γλυκιές αναμνήσεις από εκείνα τα όμορφα χρόνια».
Ο ίδιος θυμήθηκε ακόμη τις εξορμήσεις στα νησιά της Προποντίδας και στιγμές που παραμένουν χαραγμένες στη μνήμη των παλαιότερων κατοίκων.
«Πολλές φορές δεν πηγαίναμε την Κυριακή το απόγευμα στο Ορφανοτροφείο, αλλά πηγαίναμε στον Άγιο Σπυρίδωνα στη Χάλκη ή πηγαίναμε στην Αντιγόνη και στην Πρώτη και τέτοια εποχή το φθινόπωρο. Το φθινόπωρο που άνοιγαν τα σχολεία, πηγαίναμε και κάναμε περίπατο και τρώγαμε κούμαρα. Εσείς οι νησιώτες τα γνωρίζετε και τα θυμάστε όλα αυτά».
Ακολούθως, ο Πατριάρχης ευχαρίστησε όσους συνέβαλαν στην προσπάθεια διατήρησης και ανάδειξης του ιστορικού κτιρίου, αναγνωρίζοντας τη βοήθεια τόσο Τούρκων επιστημόνων και φορέων όσο και ανθρώπων της ομογένειας που εργάστηκαν επί χρόνια για την εξεύρεση λύσης.
«Ευχαριστώ από καρδιάς φυσικά όλους τους Τούρκους φίλους μας, οι οποίοι συνέβαλαν στην προσπάθεια να αναδειχθεί και να μη λησμονηθεί το Ορφανοτροφείο μας, αλλά από την ομογένεια όλως ιδιαιτέρως τον άρχοντα κύριο Βίγκα, ο οποίος τα τελευταία χρόνια προσπάθησε πάρα πολύ να εξασφαλίσει όλες τις απαιτούμενες άδειες, να επικοινωνήσει με την Europa Nostra, με Τούρκους επιστήμονας, καθηγητάς πανεπιστημίου για να προετοιμάσει αυτό το οποίο τελικά καταλήξαμε ως Εκκλησία, ως Αγία και Ιερά Σύνοδος, να κάνουμε».
Στο σημείο αυτό, ο Πατριάρχης ανακοίνωσε ξεκάθαρα την τελική επιλογή του Πατριαρχείου για το μέλλον του Ορφανοτροφείου.
«Να μετατρέψουμε δηλαδή το κτίριο του Ορφανοτροφείου σε ένα προσοδοφόρο ξενοδοχείο, το οποίο θα αναβαθμίσει και τα Πριγκηπόνησα».
Όπως εξήγησε, η αρχική επιδίωξη ήταν διαφορετική. Το Πατριαρχείο είχε σχεδιάσει την αναστήλωση του μνημείου και τη δημιουργία δύο διεθνών κέντρων, ενός αφιερωμένου στον διαθρησκειακό διάλογο και ενός ακόμη για οικολογικές μελέτες και έρευνες.
Ωστόσο, η εξεύρεση των τεράστιων οικονομικών πόρων που απαιτούνταν δεν κατέστη δυνατή.
«Όλες οι προσπάθειες που κάναμε για να συγκεντρώσουμε το απαιτούμενο υψηλό ποσό για την αναστήλωση του Ορφανοτροφείου, με σκοπό να το μετατρέψουμε σε δύο διεθνή κέντρα -ένα για τον διαθρησκειακό διάλογο και ένα για τις οικολογικές μελέτες και έρευνες- απέτυχαν και στο τέλος η Εκκλησία, μη έχοντας άλλη λύση, απεφάσισε να το μετατρέψει σε ξενοδοχείο».
Ο Πατριάρχης δεν έκρυψε ότι η επιλογή αυτή συνοδεύτηκε από έντονο συναισθηματικό βάρος, επιμένοντας όμως ότι ήταν αναγκαία για τη διάσωση του κτιρίου, το οποίο έχει υποστεί σοβαρές φθορές και καταρρεύσεις.
«Βεβαίως, δεν ήταν μία εύκολη απόφαση, κυρίως από συναισθηματικής απόψεως, όμως ήταν μία επιβεβλημένη απόφαση προτού το κτίριο γίνει ένα με τη γη, προτού ισοπεδωθεί».
Τέλος, ο Οικουμενικός Πατριάρχης αναφέρθηκε και στον συμβολισμό του έργου, υπογραμμίζοντας ότι την υλοποίησή του θα αναλάβει τουρκική εταιρεία σε συνεργασία με ελληνική, γεγονός που –όπως είπε– δίνει στο Ορφανοτροφείο έναν επιπλέον ρόλο, πέρα από εκείνον της οικονομικής αξιοποίησης.
«Μια τουρκική εταιρεία, σε συνεργασία με μία ελληνική εταιρεία και αυτό είναι πολύ συμβολικό, ότι το Ορφανοτροφείο τελικά γίνεται και ένα σύμβολο ενότητας, συνεργασίας και φιλίας μεταξύ Ελλάδος και Τουρκίας. Και με τις προσπάθειες πάλι του κυρίου Βίγκα και των συνεργατών του θα δούμε όλοι μαζί να αρχίζουν σύντομα οι εργασίες, αφού εκδοθούν προηγουμένως οι απαραίτητες άδειες».
Με αυτές τις δηλώσεις, ο Πατριάρχης Βαρθολομαίος επιχείρησε να εξηγήσει το σκεπτικό πίσω από μια απόφαση που αγγίζει βαθιά τη συλλογική μνήμη της ομογένειας και των κατοίκων των Πριγκηποννήσων, παρουσιάζοντας τη μετατροπή του ιστορικού Ορφανοτροφείου όχι ως εγκατάλειψη του παρελθόντος αλλά ως τη μοναδική, κατά την Εκκλησία, δυνατότητα να διασωθεί ένα εμβληματικό μνημείο πριν χαθεί οριστικά.
Φωτογραφίες: Οικουμενικόν Πατριαρχείον
Διαβάστε επίσης:
«Ιστορική επίσκεψη με διεθνές βάρος» – Στην Αθήνα ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος
Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος: “Υψώνουμε τη φωνή μας για διαρκή ειρήνη”
ΑΚΟΛΟΥΘΕΙΣΤΕ ΜΑΣ