Συντάξεις χηρείας: «Κλείδωσε» η λύση για τις περικοπές

Προς οριστική κατάργηση οι περικοπές του νόμου Κατρούγκαλου. Ποιοι γλιτώνουν αναδρομικά και ποιο σχέδιο εξετάζει το υπουργείο Εργασίας

Σε τροχιά οριστικής διευθέτησης μπαίνει το ζήτημα των περικοπών στις συντάξεις χηρείας, με το υπουργείο Εργασίας να επεξεργάζεται λύση που ακυρώνει στην πράξη τις μειώσεις που προέβλεπε ο νόμος Κατρούγκαλου για δεκάδες χιλιάδες συνταξιούχους.

Η υπόθεση αφορά περίπου 150.000 δικαιούχους του ιδιωτικού τομέα, οι οποίοι συνέχισαν να λαμβάνουν κανονικά τη σύνταξη χηρείας τους από το 2020 και μετά, χωρίς να εφαρμοστεί η προβλεπόμενη μείωση λόγω εργασίας ή λήψης δεύτερης σύνταξης. Το θέμα εξελίχθηκε σε σοβαρό κοινωνικό και πολιτικό ζήτημα, καθώς υπήρχε ανοιχτό το ενδεχόμενο αναζήτησης μεγάλων ποσών από αναδρομικές περικοπές.

Το ισχύον πλαίσιο προέβλεπε ότι μετά την πρώτη τριετία η σύνταξη χηρείας θα μειωνόταν από το 70% στο 35% της σύνταξης του θανόντος, εφόσον ο επιζών σύζυγος εργαζόταν ή λάμβανε δική του σύνταξη. Παρότι η διάταξη έπρεπε να εφαρμοστεί οριζόντια από το 2020, αυτό συνέβη μόνο σε συντάξεις του Δημοσίου και του πρώην ΟΓΑ. Στον ιδιωτικό τομέα οι καταβολές συνεχίστηκαν χωρίς περικοπές, δημιουργώντας ένα καθεστώς δύο ταχυτήτων.

Η λύση που εξετάζει το υπουργείο Εργασίας

Το σχέδιο που βρίσκεται στο τραπέζι προβλέπει ουσιαστικά «πάγωμα» των περικοπών και διατήρηση της σύνταξης χηρείας στο 70%, αντί της μείωσης στο 35% που ενεργοποιούσε ο νόμος μετά την τριετία.

Παράλληλα, το υπουργείο φαίνεται να απομακρύνεται οριστικά από το σενάριο αναζήτησης αναδρομικών για τους συνταξιούχους του ιδιωτικού τομέα. Με άλλα λόγια, όσοι συνέχισαν να λαμβάνουν ολόκληρη τη σύνταξη χηρείας δεν θα κληθούν να επιστρέψουν χρήματα για την περίοδο κατά την οποία ο νόμος δεν εφαρμόστηκε.

Διαφορετική θα είναι η αντιμετώπιση για συνταξιούχους του Δημοσίου, όπου οι περικοπές εφαρμόστηκαν κανονικά. Εκεί εξετάζονται σενάρια επιστροφών είτε μέσω δόσεων είτε μέσω συμψηφισμού με φορολογικές υποχρεώσεις, ώστε να αμβλυνθούν οι απώλειες που υπέστησαν οι δικαιούχοι.

Τι θα γίνει με τις δύο εθνικές συντάξεις

Κεντρικός στόχος του υπουργείου είναι να προστατευθούν οι συνταξιούχοι που λαμβάνουν τη δική τους σύνταξη γήρατος μαζί με σύνταξη χηρείας. Σύμφωνα με τον σχεδιασμό, οι δύο εθνικές συντάξεις αναμένεται να παραμείνουν ακέραιες, περιορίζοντας δραστικά τις περιπτώσεις στις οποίες θα συνεχίσουν να εφαρμόζονται μειώσεις.

Οι περικοπές φαίνεται ότι θα διατηρηθούν μόνο σε εξαιρετικά περιορισμένες περιπτώσεις, όταν κάποιος εισπράττει δύο κύριες συντάξεις από ίδιο δικαίωμα και παράλληλα σύνταξη χηρείας.

Ο νόμος 4387/2016 του Γιώργος Κατρούγκαλος είχε προβλέψει αρχικά ακόμη πιο αυστηρές μειώσεις, καθώς μετά την τριετία η σύνταξη χηρείας μπορούσε να περιοριστεί ακόμη και στο 25% σε περίπτωση εργασίας ή λήψης δεύτερης σύνταξης. Αργότερα, ο νόμος 4670/2020 του Γιάννης Βρούτσης αύξησε το ποσοστό στο 70%, χωρίς όμως να καταργήσει πλήρως τον μηχανισμό περικοπών.

Η νέα παρέμβαση επιχειρεί τώρα να κλείσει οριστικά μια εκκρεμότητα που παρέμενε ανοιχτή για χρόνια και προκαλούσε έντονη ανασφάλεια σε χιλιάδες συνταξιούχους.

Διαβάστε επίσης: Τέλος οι προσωρινές συντάξεις στο Δημόσιο – Ταχύτερη έκδοση μέσω ψηφιοποίησης