Η νέα αμυντική υπερδομή αλλάζει τους συσχετισμούς στην αγορά – Ποιοι όμιλοι διεκδικούν το νέο «τείχος» προστασίας της χώρας
Η «Ασπίδα του Αχιλλέα» εξελίσσεται σε ένα από τα πιο φιλόδοξα και ακριβά αμυντικά projects που έχουν σχεδιαστεί ποτέ στην Ελλάδα, ενεργοποιώντας ήδη ένα σύνθετο επιχειρηματικό και γεωπολιτικό παιχνίδι γύρω από την επόμενη ημέρα της ελληνικής αεράμυνας. Το σχέδιο που επεξεργάζεται η Αθήνα δεν αφορά απλώς μία ακόμη εξοπλιστική προμήθεια, αλλά τη δημιουργία ενός ενιαίου πολυεπίπεδου πλέγματος προστασίας απέναντι σε βαλλιστικές απειλές, drones, UAVs, πυραύλους cruise και σύγχρονες μορφές υβριδικού πολέμου.
Οι πληροφορίες που κυκλοφορούν στην αγορά ανεβάζουν το συνολικό ύψος του προγράμματος κοντά στα 3 δισ. ευρώ, μετατρέποντας την «Ασπίδα του Αχιλλέα» σε έναν νέο επενδυτικό πυλώνα για την εγχώρια και διεθνή αμυντική βιομηχανία. Το ενδιαφέρον δεν περιορίζεται μόνο στις συμβάσεις προμήθειας εξοπλισμού. Οι μεγάλοι όμιλοι βλέπουν πίσω από το project μία μακροχρόνια αλυσίδα εσόδων που περιλαμβάνει συμπαραγωγές, αναβαθμίσεις, τεχνική υποστήριξη, συντήρηση και ανάπτυξη τεχνολογικών υποδομών για τα επόμενα χρόνια.
Το νέο αμυντικό δόγμα που επιχειρεί να οικοδομήσει η Ελλάδα βασίζεται σε ένα ολοκληρωμένο δίκτυο αισθητήρων, ραντάρ, συστημάτων διοίκησης και πυραυλικών υποδομών, με πρώτη γραμμή ανάπτυξης τη Θράκη και το ανατολικό Αιγαίο. Ο σχεδιασμός προβλέπει διασύνδεση διαφορετικών επιπέδων άμυνας ώστε να υπάρχει δυνατότητα ταυτόχρονης αντιμετώπισης πολλαπλών απειλών, από χαμηλά ιπτάμενα drones μέχρι βαλλιστικούς πυραύλους μεγάλης εμβέλειας.
Οι ισραηλινοί όμιλοι με προβάδισμα και το ελληνικό βιομηχανικό στοίχημα
Στο επίκεντρο των διεθνών διεκδικήσεων βρίσκονται ισραηλινές εταιρείες, οι οποίες εμφανίζονται να διαθέτουν ισχυρό πλεονέκτημα λόγω της επιχειρησιακής εμπειρίας που έχουν αποκτήσει μέσα από τα αντίστοιχα συστήματα αεράμυνας που χρησιμοποιεί το Ισραήλ. Η Israel Aerospace Industries προωθεί δυναμικά το σύστημα Barak MX, το οποίο θεωρείται από στρατιωτικούς και βιομηχανικούς κύκλους ως ένας από τους βασικούς υποψηφίους για τον κορμό της ελληνικής αρχιτεκτονικής αεράμυνας.
Το συγκεκριμένο σύστημα έχει τη δυνατότητα αναχαίτισης αεροσκαφών, UAVs, πυραύλων cruise αλλά και βαλλιστικών απειλών σε διαφορετικές αποστάσεις, στοιχείο που το καθιστά ιδιαίτερα ελκυστικό για το μοντέλο πολυεπίπεδης προστασίας που επιδιώκει η Αθήνα.
Παράλληλα, η Rafael Advanced Defense Systems διεκδικεί κρίσιμο ρόλο μέσω των David’s Sling και Spyder. Το πρώτο προορίζεται για προηγμένες απειλές μέσης και μεγάλης εμβέλειας, ενώ το δεύτερο εστιάζει στην άμυνα περιοχών απέναντι σε drones και εχθρικούς αεροπορικούς στόχους. Οι στενές αμυντικές σχέσεις Ελλάδας – Ισραήλ των τελευταίων ετών ενισχύουν ακόμη περισσότερο τη δυναμική των ισραηλινών προτάσεων.
Την ίδια στιγμή, αμερικανικοί και ευρωπαϊκοί όμιλοι εξετάζουν συμμετοχή σε επιμέρους σκέλη του project, κυρίως σε τομείς όπως τα ραντάρ, οι αισθητήρες, ο ηλεκτρονικός πόλεμος και τα συστήματα διασύνδεσης μάχης. Ωστόσο, παρά το ισχυρό διεθνές ενδιαφέρον, η ελληνική πλευρά επιδιώκει να μετατρέψει την «Ασπίδα του Αχιλλέα» και σε μοχλό αναγέννησης της εγχώριας αμυντικής βιομηχανίας.
Στόχος του υπουργείου Εθνικής Άμυνας είναι σημαντικό μέρος της προστιθέμενης αξίας να παραμείνει στην Ελλάδα μέσω συμπαραγωγών, μεταφοράς τεχνογνωσίας και ενεργοποίησης ελληνικών βιομηχανικών μονάδων. Οι πληροφορίες αναφέρουν ότι το ποσοστό εγχώριας συμμετοχής θα μπορούσε να κινηθεί τουλάχιστον στο 25%, με αιχμή έργα υποστήριξης, λογισμικού, ηλεκτρονικών συστημάτων και τεχνικής συντήρησης.
Στη διεκδίκηση ρόλων εμφανίζονται ήδη μεγάλοι ελληνικοί όμιλοι. Η Intracom Defense επιδιώκει παρουσία στα ηλεκτρονικά και στα συστήματα επικοινωνιών, ενώ η THEON International τοποθετείται δυναμικά στον τομέα των οπτρονικών και της επιτήρησης. Η METLEN Energy & Metals εξετάζει την ενίσχυση της θέσης της στην ευρωπαϊκή αμυντική αλυσίδα αξίας, ενώ ρόλο αναμένεται να έχουν και τα Ελληνικά Αμυντικά Συστήματα μαζί με την ΕΑΒ σε έργα ολοκλήρωσης και τεχνικής υποστήριξης.
Παράλληλα, στο ευρύτερο οικοσύστημα του project κινούνται εταιρείες όπως οι Miltech, Scytalys, Akmon και Ναυπηγεία Σαλαμίνας, ενώ ενδιαφέρον φαίνεται να υπάρχει ακόμη και από μεγάλους κατασκευαστικούς ομίλους για έργα υποδομών και υποστηρικτικών εγκαταστάσεων.
Το χρονοδιάγραμμα, οι συμβάσεις και η νέα αγορά που δημιουργείται
Το project αναμένεται να αναπτυχθεί σταδιακά έως το τέλος της δεκαετίας, με την πρώτη φάση να θεωρείται και η πιο κρίσιμη, καθώς θα περιλαμβάνει την εγκατάσταση των βασικών αντιβαλλιστικών και αντιαεροπορικών υποδομών σε στρατηγικά σημεία της χώρας. Στις επόμενες φάσεις προβλέπεται η ενσωμάτωση πρόσθετων anti-drone δυνατοτήτων, η ανάπτυξη εξελιγμένων κέντρων διοίκησης και η επέκταση της επιχειρησιακής κάλυψης.
Σύμφωνα με τις τελευταίες πληροφορίες της αγοράς, το πρόγραμμα αναμένεται να οδηγηθεί προς τελική έγκριση στο ΚΥΣΕΑ μέσα στο 2026, ώστε να ξεκινήσει η φάση των οριστικών διαπραγματεύσεων με τους υποψήφιους αναδόχους. Ήδη τεχνικά και νομικά κλιμάκια ξένων και ελληνικών εταιρειών πραγματοποιούν επαφές με την ελληνική πλευρά για τη διαμόρφωση του τελικού πλαισίου συνεργασίας.
Οι δεσμευτικές προσφορές εκτιμάται ότι θα κατατεθούν εντός του 2026 ή στις αρχές του 2027, ενώ οι πρώτες παραδόσεις συστημάτων θα μπορούσαν να ξεκινήσουν από το 2027, εφόσον δεν υπάρξουν καθυστερήσεις ή αλλαγές στον σχεδιασμό.
Στην αγορά επικρατεί η εκτίμηση ότι η «Ασπίδα του Αχιλλέα» θα λειτουργήσει ως καταλύτης για τη δημιουργία ενός νέου αμυντικού και τεχνολογικού οικοσυστήματος στην Ελλάδα. Πέρα από τις άμεσες εξοπλιστικές συμβάσεις, το πρόγραμμα συνδέεται με επενδύσεις σε λογισμικό, ψηφιακές εφαρμογές μάχης, συστήματα τεχνητής νοημοσύνης, ηλεκτρονικό πόλεμο και σύγχρονες υποδομές ασφαλείας.
Το project εντάσσεται στο ευρύτερο 12ετές εξοπλιστικό πρόγραμμα της χώρας, το οποίο περιλαμβάνει μεγάλες επενδύσεις σε αεροπορία, ναυτικό, πυραυλικά συστήματα και ψηφιακές αμυντικές υποδομές. Ταυτόχρονα, ευθυγραμμίζεται με τη στρατηγική της Ευρωπαϊκής Ένωσης για ενίσχυση της αμυντικής αυτονομίας της Ευρώπης και αύξηση της παραγωγικής ικανότητας των κρατών-μελών στον τομέα της άμυνας.
Διαβάστε επίσης: Ελλάδα: Τεράστιο Πακέτο Εξοπλιστικών – Αεράμυνα και F-16
ΑΚΟΛΟΥΘΕΙΣΤΕ ΜΑΣ