Ο πόλεμος στο Ιράν έχει ήδη αυξήσει τις τιμές ενέργειας παγκοσμίως, με την τιμή του αργού πετρελαίου να ξεπερνά τα 100 δολάρια το βαρέλι.
Ωστόσο, ειδικοί προειδοποιούν ότι οι επιπτώσεις θα φανούν σύντομα και στα ράφια των σούπερ μάρκετ.
Παρότι σχετικά μικρό ποσοστό των εισαγωγών τροφίμων του Καναδά περνά από το Στενό του Ορμούζ, όπου η κυκλοφορία έχει σχεδόν σταματήσει λόγω του πολέμου, ο καθηγητής του University of Toronto και ειδικός στην εφοδιαστική αλυσίδα Andre Cire αναφέρει ότι η εκτίναξη των τιμών του πετρελαίου θα επηρεάσει τις τιμές των τροφίμων στον Καναδά.
Ακριβαίνουν τα τρόφιμα – εκτίναξης του κόστους καυσίμων στις μεταφορές
«Η ενέργεια υπάρχει σε όλα. Πρέπει να μεταφέρεις τρόφιμα από το ένα μέρος στο άλλο, πρέπει να βάλεις καύσιμα σε αυτά τα πλοία. Θα αρχίσουμε να βλέπουμε αύξηση και στις τιμές των τροφίμων, απλώς επειδή θα αυξηθεί το κόστος μεταφοράς».
«Αυτό έχει αντίκτυπο στο κόστος μεταφοράς φορτίων», είπε.
Όσο περισσότερο διαρκεί η κρίση, τόσο πιο δύσκολο θα γίνεται να μεταφερθούν προϊόντα οπουδήποτε, δήλωσε ο οικονομολόγος τροφίμων του University of Guelph, Mike von Massow.
«Αν χρειάζονται περισσότερες ημέρες για τη μεταφορά προϊόντων, τότε μπορεί να δούμε είτε αύξηση στο κόστος μεταφοράς είτε τουλάχιστον καθυστερήσεις στις παραδόσεις. Αυτή η διαταραχή στην εφοδιαστική αλυσίδα μπορεί να έχει επιπτώσεις πέρα από τα προϊόντα που περνούν από το Στενό του Ορμούζ», είπε.
Η εφοδιαστική αλυσίδα που απαιτείται για να φτάσουν τα τρόφιμα από το αγρόκτημα στο ράφι είναι «περίπλοκη», δήλωσε ο οικονομολόγος του Concordia University, Moshe Lander.
«Ένα μεγάλο κόστος των τροφίμων στον Καναδά είναι η μεταφορά τους. Δεν ζούμε δίπλα σε αγροκτήματα όπως παλαιότερα», είπε ο Lander, προσθέτοντας ότι οι υψηλότερες τιμές πετρελαίου μπορεί να επηρεάσουν τον κλάδο των σούπερ μάρκετ.
«Ο Καναδάς έχει περίπου 7.000 χιλιόμετρα από τη μία ακτή στην άλλη, πόσο μάλλον από τον νότο προς τον βορρά. Πολλά προϊόντα πρέπει να μεταφέρονται με φορτηγά και αεροπλάνα», πρόσθεσε.
Ακριβότερο το ρύζι
Βραχυπρόθεσμα, η τσέπη των Καναδών θα επιβαρυνθεί περισσότερο για ορισμένα είδη ρυζιού στα σούπερ μάρκετ.
«Υπάρχουν ορισμένα μεμονωμένα προϊόντα — για παράδειγμα το ινδικό basmati ρύζι — που μπορεί να καθυστερήσουν ή να ανακατευθυνθούν, και αυτό θα αυξήσει την τιμή τους, για τους Καναδούς», είπε ο von Massow.
Σύμφωνα με τον ίδιο, η πιο άμεση επίπτωση θα εμφανιστεί στις τιμές τροφίμων στην Ευρώπη και τη Μέση Ανατολή, οι οποίες λαμβάνουν σημαντικό μέρος των εισαγωγών τροφίμων τους, μέσω του Στενού του Ορμούζ.
Αύξηση 10-15% στις τιμές των τροφίμων
Η παρατεταμένη πίεση στις τιμές του πετρελαίου θα μπορούσε να σημαίνει ότι οι Καναδοί θα πληρώνουν 10–15% περισσότερο στο σούπερ μάρκετ μέχρι το τέλος αυτού του μήνα, πρόσθεσε ο Cire.
Σύμφωνα με το Reuters, μέχρι την περασμένη εβδομάδα περίπου 400.000 τόνοι ινδικού basmati ρυζιού είχαν «κολλήσει» σε λιμάνια ή βρίσκονταν καθ’ οδόν, ενώ νέες συμφωνίες εξαγωγών έχουν σχεδόν σταματήσει, καθώς τα ναύλα μεταφοράς έχουν υπερδιπλασιαστεί από τότε που οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ επιτέθηκαν στο Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου.
Η Ινδία είναι ο μεγαλύτερος εξαγωγέας στον κόσμο του αρωματικού, υψηλής ποιότητας basmati ρυζιού, με αγοραστές στη Μέση Ανατολή — μεταξύ αυτών η Σαουδική Αραβία, το Ιράν και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα — να αντιπροσωπεύουν περισσότερο από το μισό των εξαγωγών της.
«Περίπου 200.000 τόνοι basmati ρυζιού έχουν κολλήσει κατά τη μεταφορά και άλλοι τόσοι έχουν εγκλωβιστεί σε ινδικά λιμάνια, καθώς ο πόλεμος έχει διαταράξει τις θαλάσσιες μεταφορές σε όλη τη Μέση Ανατολή», δήλωσε στο Reuters, ο Satish Goel, πρόεδρος της All India Rice Exporters’ Association.
Οι εξαγωγείς έχουν ήδη μεταφέρει αποθέματα στα λιμάνια, αλλά δεν μπορούν να τα στείλουν στη Μέση Ανατολή, λόγω της αύξησης του κόστους μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων, ενώ καμία εναλλακτική αγορά δεν μπορεί να απορροφήσει αυτόν τον όγκο, πρόσθεσε ο Goel.
Το 2023, όταν η Ινδία περιόρισε τις εξαγωγές ρυζιού για να ελέγξει τις εγχώριες τιμές, αυτό είχε αντίκτυπο στις τιμές τροφίμων παγκοσμίως. Σύμφωνα με έκθεση του 2022, τα δύο τρίτα των θερμίδων που καταναλώνονται παγκοσμίως προέρχονται από τέσσερα βασικά τρόφιμα: σιτάρι, ρύζι, καλαμπόκι και σόγια.
Τουλάχιστον 72% αυτών των καλλιεργειών παράγονται σε μόλις πέντε χώρες: την Κίνα, τις Ηνωμένες Πολιτείες, την Ινδία, τη Βραζιλία και την Αργεντινή. Αυτό ενισχύει τους φόβους για παγκόσμια επισιτιστική ανασφάλεια όταν ένας κρίσιμος εμπορικός δίαυλος όπως το Στενό του Ορμούζ μπλοκάρεται.
Φόβοι για πληθωρισμό
Ο πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών Donald Trump δήλωσε ότι ο πόλεμος μπορεί να διαρκέσει τέσσερις έως πέντε εβδομάδες, ίσως και περισσότερο. Μια παρατεταμένη σύγκρουση, που θα μπορούσε να εκτοξεύσει ακόμη περισσότερο τις τιμές του πετρελαίου, θα ήταν «καταστροφική» για τις τιμές των τροφίμων, δήλωσε ο ειδικός Andre Cire. Οι υψηλές τιμές πετρελαίου προκαλούν ήδη πληθωριστικές πιέσεις σε όλο τον κόσμο. «Τα πάντα βρίσκονται υπό πίεση αυτή τη στιγμή», είπε. «Θα έλεγα ότι αυτό είναι καταστροφικό μακροπρόθεσμα, γιατί βραχυπρόθεσμα βλέπουμε αυξήσεις στις τιμές του πετρελαίου και ούτω καθεξής. Μακροπρόθεσμα όμως, όλα θα αυξηθούν», πρόσθεσε.
Ανεξάρτητα από το πόσο θα διαρκέσει η κρίση, η αβεβαιότητα θα επηρεάσει αρνητικά τα πορτοφόλια των καταναλωτών, δήλωσε ο Mike von Massow. «Ακόμη κι αν οι εχθροπραξίες σταματούσαν μέσα σε μια νύχτα, θα υπήρχε σημαντική αβεβαιότητα σχετικά με τη μεταφορά πετρελαίου και τις τιμές του», είπε.
ΑΚΟΛΟΥΘΕΙΣΤΕ ΜΑΣ